Personi i kontaktit:
Merrell Tuck-Primdahl, Work (202) 473-9516 Global mobile (202) 415-1775 mtuckprimdahl@worldbank.org
UASHINGTON DC, 12 tetor 2005 â Sipas njĂ« raporti tĂ« BankĂ«s BotĂ«rore tĂ« botuar sot, gjatĂ« periudhĂ«s 1998-2003 afĂ«rsisht 40 milionĂ« njerĂ«z dolĂ«n nga varfĂ«ria nĂ« EvropĂ«n Qendrore dhe Juglindore dhe nĂ« vendet e ish- Bashkim Sovjetik, si rezultat i rritjes sĂ« shpejtĂ« dhe ngushtimit tĂ« pabarazive. Sipas kĂ«tij raporti, numri i personave qĂ« jetonin nĂ« varfĂ«ri nĂ« rajon nĂ« vitin 2003 ishte 61 milionĂ« ose 12 pĂ«rqind e popullsisĂ« krahasuar me 20 pĂ«rqind qĂ« ishte kjo shifĂ«r nĂ« vitin 1998.  Anketime pĂ«r konsumin familjar u pĂ«rdorĂ«n pĂ«r pĂ«rpilimin e treguesve komparatorĂ« tĂ« standardeve tĂ« jetesĂ«s pĂ«r  27 vendet e pĂ«rfshira nĂ« raport. PĂ«r shumicĂ«n e vendeve pĂ«rdoret njĂ« nivel i varfĂ«risĂ« absolute prej 2 dollarĂ«sh nĂ« ditĂ«, duke patur parasysh koston e ngrohjes dhe veshjeve tĂ« ngrohta pĂ«r klimĂ«n e ftohtĂ«. Gjithashtu 153 milionĂ« persona tĂ« rajonit qĂ« jetojnĂ« me 4 dollarĂ« ose mĂ« pak nĂ« ditĂ« konsiderohen si ekonomikisht tĂ« rrezikuar dhe jo tĂ« varfĂ«r.  Shigeo Katsu, ZĂ«vendĂ«s President i BankĂ«s BotĂ«rore pĂ«r EvropĂ«n dhe AzinĂ« Qendrore (ECA) vuri nĂ« dukje seâRaporti tregon sesi vendet nĂ«n trysninĂ« e tranzicionit ia dolĂ«n mbanĂ« tĂ« nxirrnin miliona njerĂ«z nga varfĂ«ria pas krizĂ«s financiare tĂ« vitit 1998 nĂ« Rusi. Kjo kthesĂ« thekson rĂ«ndĂ«sinĂ« e krijimit tĂ« kushteve pĂ«r njĂ« jetĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«. PĂ«r ta ruajtur kĂ«tĂ«, duhet tĂ« krijohen mĂ« shumĂ« vende pune pĂ«r tu ardhur nĂ« ndihmĂ« atyre qĂ« kanĂ« mbetur pas, nĂ« veçanti nĂ« zonat rurale dhe disa nga qytetet sekondare tĂ« shumta tĂ« rajonitâ.  Raporti jep njĂ« sĂ«rĂ« rekomandimesh pĂ«r reforma nĂ« sektorin e ndĂ«rmarrjeve, pĂ«r nxitjen e zhvillimit rural dhe inkurajimin e mundĂ«sive nĂ« rajonet qĂ« kanĂ« mbetur pas. NdĂ«r prioritetet e tjera tĂ« reformave tĂ« evidentuara pĂ«rfshihen ofrimi i shĂ«rbimeve bazĂ« sociale dhe sigurimi i njĂ« mbrojtjeje mĂ« tĂ« mirĂ« dhe mĂ« tĂ« targetuar sociale, nĂ« veçanti pĂ«r tĂ« varfĂ«rit qĂ« punojnĂ« dhe fĂ«mijĂ«t.  Sipas kĂ«tij raporti raporti, hovi i rritjes ekonomike gjatĂ« periudhĂ«s 1998-2003 Ă«shtĂ« nxitur kryesisht nga Komonuelthi i vendeve tĂ« Shteteve tĂ« Pavarura (CIS). Roli i RusisĂ« Ă«shtĂ« shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, duke patur parasysh pasurinĂ« e saj tĂ« naftĂ«s dhe rĂ«ndĂ«sinĂ« e saj nĂ« tregtinĂ« rajonale dhe migracionin. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, integrimi nĂ« Bashkimin Evropian (BE) ka ndihmuar nĂ« zgjerimin e tregjeve dhe pĂ«rshpejtimin e reformave pĂ«r vendet qĂ« do tĂ« hyjnĂ« nĂ« BE. PĂ«rfundimi i luftĂ«s nĂ« Ballkanin Perendimor e bĂ«ri mjedisin ekonomik mĂ« tĂ« pĂ«rshtatshĂ«m pĂ«r investimet dhe rritjen ekonomike.  Nga viti 1998 nĂ« vitin 2003, ka patur rĂ«nie tĂ« varfĂ«risĂ« nĂ« shumicĂ«n e vendeve tĂ« rajonit. Nivelet mĂ« tĂ« larta tĂ« varfĂ«risĂ« absolute ndeshen nĂ« vendet e varfra tĂ« AzisĂ« Qendrore, si p.sh. nĂ« Taxhikistan ku niveli i varfĂ«risĂ« Ă«shtĂ« 70 pĂ«rqind, nĂ« Kaukazin Jugor, ku Gjeorgjia p.sh. kishte njĂ« nivel varfĂ«rie prej 50 pĂ«rqind nĂ« vitin 2003.  MegjithatĂ«, shumica e tĂ« varfĂ«rve dhe shtresave vulnerabĂ«l nĂ« vendet e rajonit nĂ« tranzicion janĂ« nĂ« vendet e mĂ«dha me tĂ« ardhura mesatare si p.sh. Kazakistani, Polonia, Rusia dhe Ukraina. MĂ« tĂ« rrezikuarit janĂ« tĂ« rinjtĂ«, banorĂ«t e zonave rurale dhe tĂ« qyteteve sekondare. Po kaq tĂ« rrezikuar janĂ« tĂ« papunĂ«t, personat me nivel tĂ« ulĂ«t arsimor dhe ata tĂ« minoriteteve tĂ« paprivilegjuara, si p.sh. romĂ«t. Shumica e tĂ« varfĂ«rve punojnĂ«.     Povertyâs response to growth. Sipas raportit disa nga vendet me rritje tĂ« shpejtĂ« ekonomike â si p.sh. Rusia dhe Kazakistani â kanĂ« pĂ«rjetuar lĂ«vizje pozitive nĂ« shpĂ«rndarjen e tĂ« ardhurave drejt tĂ« varfĂ«rve. Rrjedhimisht, ka patur njĂ« rĂ«nie mĂ« tĂ« shpejtĂ« tĂ« varfĂ«risĂ« nga parashikimet. PĂ«rkundrazi, nĂ« Gjeorgji dhe Poloni, kahja e kĂ«saj shpĂ«rndarjeje nuk kaloi drejt tĂ« varfĂ«rve dhe nĂ« fakt pati rritje tĂ« nivelit tĂ« varfĂ«risĂ«. RĂ«nia mĂ« e shpejtĂ« e varfĂ«risĂ« ka qenĂ« nĂ«pĂ«r qytetet kryesore.  Rritja ekonomike pa rritje tĂ« punĂ«simit.  ShumĂ« pak vende, madje edhe ato qĂ« kishin ecur mĂ« shumĂ« nĂ« uljen e varfĂ«risĂ«, arritĂ«n tĂ« siguronin vende tĂ« mjaftueshme pune. PamundĂ«sia e hapjes sĂ« vendeve tĂ« punĂ«s do tĂ« thotĂ« ulje e punĂ«simit, me pĂ«rjashtim tĂ« pak vendeve me ritme tĂ« shpejta rritjeje si p.sh Kazakistani, Rusia dhe Ukraina. NĂ« vendet e reja anĂ«tare tĂ« BE-sĂ« dhe nĂ« vendet e EvropĂ«s Juglindore, niveli i punĂ«simit, tashmĂ« tek 56 pĂ«rqind, Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« poshtĂ« tĂ« ashtuquajturit objektiv tĂ« LisbonĂ«s prej 70 pĂ«rqind tĂ« pĂ«rcaktuar nga Bashkimi Evropian.  Pabarazia. Sipas raportit pabarazia e matur me konsumin familjar tĂ« mallrave dhe shĂ«rbimeve ka patur njĂ« rĂ«nie tĂ« pĂ«rgjithshme nĂ« CIS. Modeli ishte mĂ« pak i qartĂ« nĂ« EvropĂ«n Qendrore dhe Lindore dhe vendet Balltike. NĂ« vitin 2003, pabarazia nĂ« konsum nĂ« rajon krahasohej mes rajoneve relativisht tĂ« njejta si p.sh. Azia Lindore ose madje edhe disa prej vendeve tĂ« pasura tĂ« botĂ«s. MegjithatĂ« ekzistojnĂ« pabarazi tĂ« mĂ«dha rajonale ndĂ«rmjet dhe midis vendeve.  Akses i mundshĂ«m financiarisht pĂ«r shĂ«rbime cilĂ«sore. Sipas raportit, tendencat e aksesit nĂ« arsim, shĂ«ndetĂ«si, ujĂ« tĂ« pijshĂ«m, kanalizime dhe ngrohje janĂ« mĂ« pak inkurajuese. Ka pabarazi nĂ« vazhdĂ« pĂ«rsa i pĂ«rket aksesit nĂ« shkolla tĂ« mira, kujdesin e duhur shĂ«ndetĂ«sor, ujĂ« tĂ« pijshĂ«m dhe energji elektrike pa ndĂ«rprerje. NĂ« disa raste kĂ«ta tregues janĂ« pĂ«rkeqĂ«suar, nĂ« veçanti nĂ« vendet e CIS-it. KĂ«shtu, p.sh. nĂ« Taxhikistan, furnizimi me ujĂ« tĂ« pijshĂ«m ka pĂ«suar rĂ«nie pĂ«r tĂ« gjithĂ« me pĂ«rjashtim tĂ« pesĂ« pĂ«rqind tĂ« popullsisĂ« sĂ« shtresave tĂ« larta.   Roli i politikave publike dhe perspektiva. NĂ« raport paralajmĂ«rohet se nĂ« rast se vazhdon tendenca e njĂ« rritjeje ekonomike e pashoqĂ«ruar me hapjen e vendeve tĂ« punĂ«s, mĂ« i vogĂ«l do tĂ« jetĂ« numri i personave qĂ« do tĂ« dalin nga varfĂ«ria. NĂ« rast se nuk kthehet tendenca e pabarazive nĂ« rritje nĂ« cilĂ«sinĂ« e shĂ«rbimeve bazĂ«, kĂ«to do tĂ« dobĂ«sojnĂ« efektet pozitive tĂ« rritjes.  Sipas autorĂ«ve tĂ« raportit, pĂ«r pĂ«rshpejtimin e rritjes ekonomike dhe sjelljen e saj nĂ« favor tĂ« tĂ« varfĂ«rve duhen ndĂ«rmarrĂ«: ·        Reforma tĂ« mĂ«tejshme nĂ« sektorin e ndĂ«rmarrjeve pĂ«r tĂ« inkuarajuar çlirimin e burimeve nga firmat e vjetra, mĂ« pak produktive pĂ«r firmat e reja, mĂ« produktive; ·        Politika pĂ«r nxitjen e bujqĂ«sisĂ« dhe rritjes rurale, duke integruar zonat rurale nĂ« pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« ekonomisĂ« pĂ«rsa i takon tregjeve tĂ« punĂ«s dhe kapitaleve, aksesit pĂ«r kredi, tregti dhe shĂ«rbime; ·        PĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« siguruar mĂ« shumĂ« mundĂ«si pĂ«r rajonet qĂ« kanĂ« mbetur pas; ·        PĂ«rmirĂ«simi i cilĂ«sisĂ« sĂ« shĂ«rbimeve bazĂ« dhe duke e mbajtur koston e tyre tĂ« pĂ«rballueshme pĂ«r tĂ« varfĂ«rit; dhe ·        PĂ«rmirĂ«simi i rrjetit tĂ« sigurimeve sociale.  Sipas Asad Alam, drejtues i raportit dhe Manaxher i Sektorit tĂ« NjĂ«sisĂ« sĂ« ĂĂ«shtjeve Gjinore, VarfĂ«risĂ« dhe MakroekonomisĂ« nĂ« BankĂ«n BotĂ«rore pĂ«r rajonin e ECA-sâNĂ« nivelet aktuale tĂ« rritjes ekonomike, ne parashikojmĂ« qĂ« deri nĂ« vitin 2007 afĂ«rsisht 40 milionĂ« persona do tĂ« jenĂ« ende tĂ« varfĂ«r dhe pothuajse 110 milionĂ« do tĂ« jenĂ« vulnerabĂ«l ekonomikisht. Duke patur parasysh kĂ«tĂ« element dhe kĂ«rcĂ«nimin qĂ« kanos arritjen e objektivave tĂ« zhvillimit njerĂ«zor Ă«shtĂ« me shumĂ« rĂ«ndĂ«si qĂ« qeveritĂ« tĂ« punojnĂ« pĂ«r pĂ«rshpejtimin e rritjes ekonomike dhe pĂ«r tu siguruar qĂ« tĂ« gjithĂ« tĂ« jenĂ« pjesĂ« e sajâ.
--
| 
