Contact:
Merrell Tuck-Primdahl, work ph# 202 473-9516
Global mobil # 202 415-1775
mtuckprimdahl@worldbank.org WASZYNGTON, 1 listopada 2005 – w większości przechodzących transformację krajów Europy Wschodniej i byłego Związku Radzieckiego trudno jest znaleźć atrakcyjną pracę. Proces tworzenia nowych miejsc pracy można jednak przyspieszyć za pomocą polityki sprzyjającej restrukturyzacji przedsiębiorstw i prowadzącej do do poprawy klimatu inwestycyjnego – takie tezy zawarto w opublikowanym dziś raporcie Banku Światowego. Raport zatytułowany jest Aby latwiej bylo znalezc dobra prace. Europa Wschodna i byly Zwiazek Radziecki (Enhancing Job Opportunities in Eastern Europe and the Former Soviet Union). Raport analizuje rynek pracy w w 27 krajach transformacji gospodarczej od momentu upadku komunizmu ponad 15 lat temu. Raport daje odpowiedzi na trzy kluczowe grupy pytań: Jak transformacja gospodarcza wpłynęła na rynek pracy? Co ogranicza tworzenie nowych i lepszych miejsc pracy? Jaka polityka jest konieczna aby przyspieszyć tworzenie nowych miejsc pracy? Pomimo imponujących sukcesów w reformowaniu gospodarki , w większości krajów regionu sytuacja na rynku pracy – niezmiernie istotna z punktu widzenia poziomu życia — jest niezadowalająca. “O ile sytuacja na rynku pracy nie ulegnie istotnej poprawie,, zmniejszenie ubóstwa w regionie, jakie następowało od roku 1998, może ulec zahamowaniu, co z kolei może osłabić poparcie polityczne dla reform” ostrzega Arup Banerji, Sector Manager w departamencie Human Development Economics Regionu Europy i Azji Środkowej (ECA) Banku Światowego, który nadzorował przygotowanie raportu. “Jakkolwiek przejściowy wzrost bezrobocia w związku z transformacją gospodarczą był oczekiwany,to zaskoczeniem jest, ze wysokie bezrobocie utrzymuje się tak długo mimo wzrostu gospodarczego. Jedna z głównych przyczyn tego zjawiska jest tzw. defensywna restrukturyzacja przedsiębiorstw, tj. nastawienie na zmniejszenie kosztów, w tym poprzez redukcje nadmiernego zatrudnienia, a mniej na inwestycje i ekspansję ” wyjaśnia Jan Rutkowski, Lead Economist w ECA i współautor opracowania. “Wielu pracownikom, którzy utracili pracę w wyniku zmian strukturalnych nie udało się znaleźć nowej pracy, a wielu innych pozostawało bez pracy ponad rok lub pracują na stanowiskach o niskiej produktywności. W niektórych nowych krajach członkowskich Unii Europejskiej, jak i w krajach ubiegających się o przyjecie do UE, stopa bezrobocia wyrażana jest na poziomie dwucyfrowym. W krajach Wspólnoty Niepodległych Państw problem miejsc pracy wiąże się raczej z ich jakością. Praca jest mniej produktywna i w związku z tym źle opłacana. nie przynoszą zbyt dużych dochodów” mowi Stefano Scarpetta, współautor raportu, Doradca ds. Rynku Pracy (Labor Market Advisor) i Lead Economist w Human Development and Social Protection Vice Presidency Banku Światowego. Raport zachęca kraje do poprawy klimatu inwestycyjnego jako podstawowego sposobu na pobudzenie firm do inwestowania i tworzenia nowych, bardziej produktywnych miejsc pracy. Zwraca również uwagę na potrzebę obniżenia kosztu mobilności siły roboczej, czemu sluży rozwój rynku mieszkaniowego i rynku kredytów hipotecznych a także rozwój systemu kształcenia ustawicznego. Korzystając z ankiety przeprowadzonej wśród ponad 4 000 właścicieli i członków kierownictwa firm, autorzy raportu analizują czynniki zachęcające lub zniechęcające firmy do inwestowania i zatrudniania nowych pracowników. Jako kluczowe czynniki tłumiące przedsiębiorczość postrzegane są: brak stabilności politycznej i ekonomicznej, niepewność zwiazana ze częstymi zmianami prawa i polityki gospodarczej, , korupcja, wysokie podatki, oraz niesprawny system sądowniczy. Konkretne rekomendacje dla subregionów
Aby tworzyć więcej lepszych miejsc pracy, rządy i firmy w poszczególnych subregionach powinny podjąć poniższe działania, dostosowane do konkretnej sytuacji poszczególnych krajów: Europa Środkowa i Wschodnia aby uporać się z wysokim bezrobociem musi kontynuowac reformy mające na celu poprawę klimatu inwestycyjnego, mimo że w ostanim czasie dokonał się w tym zakresie widoczny postęp. Konieczne jest obniżenie kosztów rozpoczęcia działalności gospodarczej, ułatwienie rejestracji nowych firm, oraz usprawnienie procesu egzekwowania umów. Konieczne są również reformy systemów emerytalnych i systemów ubezpieczeń społecznych w celu obniżenia pozapłacowych kosztów pracy. W Europie Poludniowowschodniej należy podjąć kroki w kierunku ograniczenia barier administracyjnych i zmniejszenia opodatkowania pracy, w połączeniu z reformą systemów emerytalnych i ubezpieczeń społecznych. Ponadto, poszczególne kraje powinny przeprowadzić reformę instytucjonalną i regulacyjną, tak, by rozwinąć rynek pracy zdolny do adaptacji, na którym skutecznie chronione są podstawowe prawa pracownicze, ale pracodawcy nie są ponad miarę ograniczani jeśli chodzi o dostosowania liczebności swojej załogi jak też jej składu pod względem posiadanych przez pracowników umiejętności. W krajach WNP o średnim poziomie dochodów (jak Kazachstan, Rosja i Ukraina) bezrobocie jest mniejsze, ale wysoki jest niedobór zatrudnienia, ponieważ wiele osób pracuje na stanowiskach o niskiej produktywności. Głównym priorytetem jest tu ograniczenie barier administracyjnych, jak też deregulacja stosunków pracy i orientacja na egzekwowanie kluczowych standardów pracy. Ponadto, gdyby zostały opracowane plany dotyczące bezrobocia i inne programy dla zwalnianych pracowników, mniej osób czułoby się zmuszonych do trzymania się nie rokujących przyszłości stanowisk po to tylko, żeby przetrwać. W krajach WNP o niskim poziomie dochodów na Kaukazie i w Azji Środkowej, środowisko pracy charakteryzuje się niewystarczającym rozwojem instytucji, złym zarządzaniem, oraz zawodną infrastrukturą. Rady dla tego subregionu to między innymi dalszy rozwój instytucji gospodarki rynkowej oraz zmniejszanie ryzyka wiążącego się z otwarciem nowej firmy. Ubogie kraje WNP muszą również poprawić niezawodność infrastruktury publicznej, usunąć kłopotliwe bariery celne i przepisy handlowe, oraz zachęcać do inwestycji w kapitał ludzki w regionach rolniczych, ponieważ miejsca pracy w tym subregionie przesunęły się do sektora gospodarstw rolnych. “Ponieważ to nowopowstałe, z reguły małe prywatne firmy tworzą nowe miejsca pracy, rządy powinny tworzyć otoczenie przyjazne dla biznesu. Programy nakierowane na pomoc bezrobotnym, takie jak pośrednictwo pracy i szkolenia, jakkolwiek potrzebne nie wystarcza wystarczą jednak by rozwiązać problem bezrobocia i braku pracy” konkludują Rutkowski i Scarpetta. |
