Temas Noktası:
Merrell Tuck-Primdahl, iş tel: 202 473-9516
Global mobil: 202 415-1775
mtuckprimdahl@worldbank.org Washington DC, 1 Kasım 2005 — Bugün yayınlanan bir Dünya Bankası raporuna göre, Doğu Avrupa ve Eski Sovyetler Birliğindeki birçok geçiş halindeki ülkede iş imkanları bulunmuyor ve istihdam yalnızca işletmeleri yeniden yapılandırmayı sağlayan ve yatırım ortamını iyileştiren politikalar sayesinde canlandırılabilir. Doğu Avrupa ve Eski Sovyetler Birliğinde İş İmkanlarını Artırmak başlıklı rapor, 15 yıl önce komünizmin çöküşünden bu yana geçiş halindeki 27 ülkede işgücü piyasasını irdelemektedir. Üç temel soru setine cevaplamaktadır. Ekonomik dönüşüm işgücü piyasasını nasıl etkiledi? Ülkeler ne derece ilerleme kaydettiler ve daha çok ve daha iyi iş yaratmanın önündeki engeller nelerdir? İş imkanı yaratmayı sağlayabilecek politikalar nelerdir? Bölgenin merkezi planlama modelinden serbest piyasaya geçişteki ekonomik başarısına rağmen, önemli bir alanda - üretken işleri yaratmada - sonuçlar pek parlak değildir. Raporun yönetmeni ve Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya (ECA) Bölgesi İnsan Gelişim Ekonomisi Departmanında Sektör Yöneticisi olan Arup Banerji: “İstihdamın geleceği iyileşmedikçe, 1998 yılından bu yana bölgede büyük ölçüde yoksulluğu azaltma durdu, bu da reformlar için politik desteği zayıflatacaktır” diye uyardı. “Geçiş döneminde biraz işsizlik bekleniyordu ancak bunun sürmesi şaşırtıcı” diyor, çalışmanın eş yazarı ve ECA’da Kıdemli Ekonomist olan Jan Rutkowski. “Yapısal değişiklikler nedeniyle yerini kaybeden birçok işçi yeni iş bulamadı ve çok sayıda insan ya bir yılı aşkın süredir işsiz, ya da düşük verimli işlerde çalışıyor. Avrupa Birliğinin yeni üyesi ülkelerden bazılarında ve bazı katılım adayı ülkelerde, işsizlik oranı çift basamaklı rakamlarda geziyor. Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinde iş problemi daha çok işlerin kalitesinde yatıyor - çünkü bu işler düşük verimli ve iyi ücret getirmiyor,” diyor, raporun eş yazarı ve Dünya Bankası İnsan Gelişim ve Sosyal Koruma Başkanlığında İşgücü Piyasası Danışmanı ve Kıdemli Ekonomist olan Stefano Scarpetta. Rapor, ülkelerin kendi yatırım ortamlarını, firmaları yatırım yapmaya ve daha verimli işler yaratmaya teşvik edecek şekilde iyileştirmeye çağırıyor. Ayrıca, konut ve ipotekli konut satış piyasalarını geliştirmek ve bunun yanı sıra ömür boyu öğrenme imkanlarına ulaşmayı iyileştirmek suretiyle, emek hareketliliği maliyetini azaltmak için adımlar atmaya davet ediyor. Dört bini aşkın iş sahibi ve yöneticiden taranan görüşlerden faydalanarak, yazarlar firmaları yatırım yapmaya veya işe almaya teşvik eden veya bunlardan uzaklaştıran faktörleri irdeliyorlar. Ekonomik ve politik belirsizlik, yolsuzluk, yüksek vergiler ve etkisiz mahkemeler, girişimci faaliyeti boğan temel faktörler olarak görülmektedir. Alt bölgelere özel tavsiyeler
Daha çok ve daha iyi işler yaratmak için, alt bölgelerdeki hükümetler ve işletmelerin kendi ülkelerinin özel şartlarına göre uyarlanmış olarak aşağıdaki önlemleri alması gerekmektedir: Orta ve Doğu Avrupa’da yüksek orandaki işsizlikle başa çıkmak için, son zamanlarda gelişim olsa da, yatırım ortamını iyileştirmek için daha fazla çaba gösterilmelidir. İş kurma maliyetlerini azaltmak, mülk tescilini serbest bırakmak ve sözleşmelerin uygulatılmasını güçlendirmek zorunludur. Emek üzerindeki vergileri azaltmanın bir yolu olarak emeklilik ve sosyal güvenlik sistemlerinde reformlar da gereklidir. Güneydoğu Avrupa’da idari engelleri azaltmak ve emek üzerindeki vergileri düşürmek için önlem alınmalıdır ki emek üzerindeki vergileri azaltma, emeklilik ve sosyal güvenlik sistemi reformları ile birlikte yapılmalıdır. İlaveten ülkelerin temel işçi haklarının etkin şekilde korunduğu ancak işverenlerin kendi işgücü büyüklüğünü ve beceri terkibini ayarlamada gereksiz yere kısıtlanmadığı uyarlı bir işgücü piyasası geliştirmek için kurumsal ve yasal düzenleme reformu yapmaları gerekiyor. Orta gelirli BDT ülkelerinde (Kazakistan, Rusya ve Ukrayna gibi), işsizlik daha düşük ancak eksik istihdam yüksektir çünkü birçok kişi düşük verimli işlerde çalışıyor. İdari engelleri azaltmak birinci önceliklidir, bunun yanı sıra emek-işveren ilişkilerini serbest bırakmak ve yalnızca temel emek standartlarını uygulamak gerekiyor. Aynı zamanda, işten çıkarılan işçilere yardım etmek için işsizlik planları ve diğer programlar geliştirilebilir, böylelikle daha az sayıda insan hayatta kalabilmek için bir yere gitmeyen işlere bağlı kalmak zorunda olmayacaktır. Kafkasya ve Orta Asya’daki düşük gelirli BDT ülkelerinde ortam, gelişmemiş kurumlar, kötü yönetim ve güvenilmez altyapı ile tanımlanmaktadır. Alt bölgeler için tavsiyeler, piyasa ekonomisi kurumlarını geliştirmeye devam etme ve yeni iş kurmaya ilişkin riskleri azaltmayı içermektedir. Yoksul BDT ülkelerinin aynı zamanda, kamu altyapısının güvenilirliğini artırmaları, yüklü gümrük engelleri ve ticaret kurallarını kaldırmaları ve tarımsal bölgelerde insan kapitaline yatırım yapmayı teşvik etmeleri gerekmektedir çünkü bu alt bölgede işler tarım sektörüne kaymıştır. “İşleri yaratanlar genç, küçük ve özel firmalar olduğundan, hükümetlerin girişim yanlısı reformları yapması gerekiyor. İşçileri yeniden eğitmek veya işsizlere yardım etmek yönünde iş programları ve politikalar temel problemi çözmek için yeterli olmayacaktır” diye sözlerini bitiriyor Scarpetta. | 
