Le Groupe de la Banque MondialeBanque Mondiale
À propos
Pays et régions
Données et recherche
Apprentissage
Projets
Publications
Thèmes
   
Accueil > Actualités / Médias > Toute l’actualité > Par Langue > Shanse të barabarta për romët e Europës
envoyer par courriel
Version Ă  imprimer
Info-presse en ligne
Ressources pour les journalistes accrédités
AccÚs membres / Devenir membre

Shanse të barabarta për romët e Europës

 Photo_oped_roma shigeo photo

Nga DĆŸamila StehlĂ­kovĂĄ dhe Shigeo Katsu

Bruksel - Marek, njĂ« djalĂ« 16 vjeçar rom nĂ« Ostrava nĂ« ÇekinĂ« lindore Ă«shtĂ« i papunĂ« dhe shanset e tij pĂ«r tĂ« gjetur njĂ« punĂ« janĂ« tĂ« pakĂ«ta. Si shumĂ« prej shokĂ«ve tĂ« tij romĂ«, Marek u lejua tĂ« ndiqte njĂ« shkollĂ« speciale pĂ«r fĂ«mijĂ« me aftĂ«si tĂ« kufizuara. KĂ«shtu pasi mbaroi 9 vjet shkollĂ« jo cilĂ«sore, ai e la shkollĂ«n dhe pĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« aftĂ«sive,  ai nuk ka pasur mundĂ«si tĂ« gjejĂ« njĂ« punĂ«. Stacioni tjetĂ«r i tij ishte Zyra e PunĂ«s pĂ«r ta ndihmuar tĂ« gjejĂ« njĂ« punĂ«, ndĂ«rkohĂ« qĂ« prindĂ«rit e tij marrin pĂ«rfitime sociale pĂ«r tĂ«. 

Historia e Marekut Ă«shtĂ« e ngjashme me atĂ« tĂ« 9 milionĂ« romĂ«ve nĂ« EvropĂ«n Qendrore dhe Lindore – qytetarĂ«t mĂ« tĂ« varfĂ«r tĂ« kontinentit. NĂ« vendet gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« begata tĂ« rajonit, shumica e romĂ«ve mbeten tĂ« pĂ«rjashtuar – tĂ« pĂ«rjashtuar nga pĂ«rfitimet e rritjes ekonomike, shĂ«rbimet publike dhe nga shansi pĂ«r tĂ« punuar e patur kushte jetese tĂ« mira.  NĂ« tĂ« njĂ«tĂ«n kohĂ«, EvropĂ«s i mungon krahu i punĂ«s qĂ« mund tĂ« pĂ«rmbushte kĂ«rkesĂ«n pĂ«r punĂ«, tĂ« cilĂ«n aktualisht e pĂ«rmbushin nga punĂ«torĂ«t e huaj.

Komisioni Evropian dhe Presidenca Franceze e BE-sĂ« duhen vlerĂ«suar pĂ«r mbledhjen kĂ«saj jave tĂ« Samitit tĂ« RomĂ«ve EvropianĂ« nĂ« Bruksel, i cili synon tĂ« shohĂ« se si Evropa mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sojĂ« integrimin e romĂ«ve. Qeveria Çeke qĂ«, do tĂ« marrĂ« PresidencĂ«n e BE-sĂ« nga Franca nĂ« janar dhe Banka BotĂ«rore mirĂ«presin propozime nga e gjithĂ« Evropa pĂ«r njĂ« politikĂ« pĂ«rfshirĂ«se tĂ« romĂ«ve nĂ« nivelin e Bashkimit Evropian. Ne jemi veçanĂ«risht tĂ« kĂ«naqur me pĂ«rfshirjen e vendeve, tĂ« cilat nuk janĂ« ende anĂ«tare tĂ« BE-sĂ«, siç janĂ« vendet e Ballkanit PerĂ«ndimor.

Samiti i kësaj jave duhet të mbështetet mbi nismën e Dekadës së Përfshirjes së Romëve të shpallur në 2005 si një forum për shkëmbimin e njohurive dhe për të rishikuar një mënyre kritike eksperiencat e politikave që do të krijonin mirëkuptim për veprim në të gjithë Evropën. Sigurimi i shanseve të barabarta për romët kërkon angazhim politik, institucione dhe qasje që punojnë për romët. Ne besojmë së ndryshimi i vërtetë do të ndodhë kur çështja e përfshirjes së tyre do të shkojë nga debati social në qendër të hartimit të politikave.

Si mund të marrin pjesë më shumë Romët në rritjen dhe begatinë e Evropës? 

Së pari, na duhet të kapërcejmë kufijtë e burokracisë dhe diskriminimit që i mbajnë romët jashtë shumicës së shoqërisë duke u siguruar se politikat publike dhe shërbimet punojnë për romët. Nesë ne nuk i shohim arsimin, shendetësinë dhe politikat e punësimit me lentet e përfshirjes së romëve, projektet e veçuara do të kenë sukses të kufizuar.

SĂ« dyti, romĂ«t kanĂ« nevojĂ« pĂ«r aftĂ«si qĂ« do t’i mundĂ«sojnĂ« ata tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« shoqĂ«ri. Siç tregon njĂ« studim i pĂ«rbashkĂ«t i BankĂ«s BotĂ«rore e qeverisĂ« çeke, zyrat e punĂ«s çeke mbeten tĂ« papĂ«rgatitura pĂ«r tĂ« futur romĂ«t e pĂ«rjashtuar nĂ« rrugĂ«n e punĂ«simit. Pengesat janĂ« tĂ« shumta. Pothuajse gjysma e romĂ«ve tĂ« rritur qĂ« jetojnĂ« nĂ« zona tĂ« margjinalizuara mezi shkruajnĂ« dhe lexojnĂ«; ndĂ«rkohĂ« qĂ« kĂ«rkesa pĂ«r punĂ«torĂ« tĂ« tillĂ« me aftĂ«si elementare ka qenĂ« shumĂ« e ulĂ«t nĂ« vend dhe vazhdon tĂ« bjerĂ«. Si rezultati romĂ«t vazhdojnĂ« tĂ« mbeten jashtĂ« nĂ« tĂ« ftohtĂ«.

SĂ« treti, prindĂ«rve duhet t’ju jepen incentivĂ« pĂ«r t’i mbajtur fĂ«mijĂ«t e tyre si Mareku ne shkollĂ« derisa sa ata tĂ« fitojnĂ« aftĂ«sitĂ« qĂ« duhen nĂ« tregun e punĂ«s. ShumĂ« vende nĂ« botĂ« si Meksika dhe MbretĂ«ria e Bashkuar apo Nju Yorku, kanĂ« pĂ«rdorur projektet me transferta tĂ« kushtĂ«zuara, tĂ« cilat u sigurojnĂ« prindĂ«rve njĂ« pagesĂ« mujore nĂ«se fĂ«mijĂ«t e tyre qĂ«ndrojnĂ« nĂ« shkollĂ«. FĂ«mijĂ«t fitojnĂ« duke ndjekur shkollĂ«n dhe shoqĂ«ria fiton nga krijimi i njĂ« force pune mĂ« tĂ« mirĂ«. ËshtĂ« koha qĂ« ne tĂ« shqyrtojmĂ« dobishmĂ«rinĂ« e kĂ«saj qasjeje pĂ«r romĂ«t nĂ« EvropĂ«.

NdĂ«rkohĂ« ka shenja tĂ« mira. I krijuar nĂ« 2005, Fondi pĂ«r Arsimin pĂ«r RomĂ«t ka krijuar njohuri se si tĂ« promovohet arsimimi i romĂ«ve – nga kopshtet nĂ« shkolla – njohuri qĂ« duhet tĂ« pĂ«rdoren nga hartuesit e politikave tĂ« EvropĂ«s. NĂ« RepublikĂ«n Çeke qeveria ka krijuar njĂ« Agjenci tĂ« PĂ«rfshirjes Sociale pĂ«r tĂ« punuar nĂ« nivel lokal nĂ« zhvillimin e integruar tĂ« shĂ«rbimeve tĂ« pĂ«rfshirjes sĂ« romĂ«ve duke nxitur partneritetin mes bashkive, zyrave tĂ« punĂ«s, organizatave tĂ« shoqĂ«risĂ« civile dhe tĂ« tjerĂ«ve. ËshtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« vlerĂ«sohet efektiviteti kĂ«tyre politikave dhe politikave tĂ« tjera novatore. Por monitorimi dhe vlerĂ«simi nĂ«se programet po bĂ«jnĂ« ndonjĂ« ndryshim nĂ« jetĂ«t e tyre kĂ«rkon akses mĂ« tĂ« madh nĂ« tĂ« dhĂ«na. FatkeqĂ«sisht, gjendja aktuale e tĂ« dhĂ«nave Ă«shtĂ« e papĂ«rshtatshme pĂ«r tĂ« monitoruar progresin. Ne do tĂ« inkurajojmĂ« njĂ« politikĂ« evropiane pĂ«r pĂ«rfshirjen e
 romëve, me indikatorë të matshëm.

Për të bërë progres në integrimin e Romëve, liderët duhet të kenë vullnet politik, institucione të afta dhe njohuritë e nevojshme në vitet që do të vijnë. Tashmë ka fonde të mjaftueshme përmes strukturave të BE-së dhe fonde të parapranimit, por përpjekjet në nivel kombëtar kanë qenë sporadike dhe të izoluara. Banka Botërore është e angazhuar të kontribuojë me eksperiencën e saj globale në hartimin e politikave të përfshirjes sociale në mbështetje të zgjidhjeve të politikave efektive.

Bashkimi Evropian Ă«shtĂ« njĂ« bashkim vlerash. Parimi i mundĂ«sive tĂ« barabarta pĂ«r tĂ« gjithĂ« Ă«shtĂ« nĂ« qendĂ«r tĂ« kĂ«tyre vlerave dhe Evropa Ă«shtĂ« krenare qĂ« ka shkuar mĂ« tej se shumica e vendeve nĂ« botĂ« nĂ« sigurimin e mundĂ«sive tĂ« barabarta pĂ«r qytetarĂ«t e saj. MegjithatĂ«, ne e dimĂ« se shumĂ« romĂ« nĂ« EvropĂ« si Mareku mbeten jashtĂ«.Varet nga Bashkimi Evropian si njĂ« i tĂ«re – qeveritĂ«, institucionet evropiane dhe qytetarĂ«t – qĂ« tĂ« punojnĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«r t’i bĂ«rĂ« vlerat e pĂ«rbashkĂ«ta pĂ«r mundĂ«si tĂ« barabarta njĂ« realitet.


DĆŸamila StehlĂ­kovĂĄ Ă«shtĂ« Ministre e te Drejtave te Njeriut dhe Minoriteteve ne Republiken Çeke dhe Shigeo Katsu Ă«shtĂ« ZĂ«vendĂ«s President i BankĂ«s BotĂ«rore pĂ«r Rajonin e EvropĂ«s dhe AzisĂ« Qendrore.




Permanent URL for this page: http://go.worldbank.org/HFLNHFW300

© 2009 Le Groupe Banque mondiale, tous droits réservés. Droits