Click here for search results

Quản trị nhà nước ở Việt Nam

Available in: English

Governance in Vietnam

Quản trị nhà nước ở Việt Nam

"‘Mặc dù thuật ngữ ‘quản lý nhà nước’ rất quen thuộc với hầu hết người dân Việt Nam, nhưng thuật ngữ ‘quản trị’ lại khá mới mẻ.’ Khi nói tới ‘quản trị’ chúng ta hình dung một điều gì đó rộng hơn rất nhiều so với ‘quản lý nhà nước.’ Quản lý nhà nước là một phần của quản trị, nhưng hệ thống quản trị cũng bao gồm công dân, công ty, các tổ chức xã hội dân sự, hiệp hội nghề nghiệp, và rất nhiều tổ chức khác đóng nhiều vai trò khác nhau."

Báo cáo Phát triển Việt Nam 2010-Các định chế hiện đại đã phác thảo những tiến bộ và triển vọng cải cách quản trị ở Việt Nam: Tăng cường trách nhiệm giải trình và tính minh bạch, tăng cường tiếp cận thông tin, và giải quyết những yếu kém tạo điều kiện phát sinh tham nhũng. Với sự hỗ trợ từ Bộ Phát triển Quốc tế Anh (UK-DFID) thông qua quỹ ủy thác GAPAP, chương trình này của Ngân hàng Thế giới nhằm mục tiêu hỗ trợ tiến trình xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng trên tất cả các lĩnh vực quản trị.

Tuy nhiên quản trị không phải là một ngành mà là một chủ điểm xuyên suốt tất cả các ngành. Chiến lược hợp tác quốc gia 2012-2015 của Ngân hàng Thế giới nhấn mạnh rằng việc cải tiến quản trị đòi hỏi phải giải quyết sự mất cân bằng cơ bản trong tiếp cận thông tin, tăng cường sự tham gia công dân và nâng cao trách nhiệm giải trình và giảm bớt tham nhũng. Chỉ bằng cách tích hợp quản trị hoàn toàn vào chương trình quốc gia thì chúng ta mới có thể hỗ trợ mong muốn xây dựng một hệ thống quản trị hiện đại của Việt Nam bằng cách:


Tăng cường trách nhiệm giải trình

" Trách nhiệm giải trình đã được cải thiện nhiều hơn so với mức độ được công nhận thông thường, cho dù thường bị trì hoãn và không phải lúc nào cũng được thể hiện dưới hình thái tốt nhất."

Trong Tiếng Việt, các từ ‘trách nhiệm giải trình’ và ‘trách nhiệm’ tương tự nhau nhưng lại mang nghĩa khác nhau. ‘Trách nhiệm giải trình’ có nghĩa rằng làm tốt thì được thưởng và làm không tốt thì gây hậu quả. Điều này không chỉ là phân trách nhiệm cho ai giải quyết chức năng nào. Các câu hỏi thực sự là ‘chịu trách nhiệm trước ai?’ và ‘chịu trách nhiệm về cái gì?’. Trong một hệ thống hoàn toàn phụ thuộc vào kiểm soát hành chính, trách nhiệm giải trình chú trọng vào các luật lệ được truyền lại qua hệ thống thứ bậc và cố gắng tránh phạm lỗi. Nhưng nếu cũng có trách nhiệm giải trình đối với kết quả, đặc biệt trong trường hợp phân phối dịch vụ thì sự chú trọng ở đây lại thay đổi. Công dân hay công ty trở thành khách hàng, và dịch vụ cung cấp cho khách hàng đóng vai trò quan trọng. Thay vì cố gắng tránh phạm lỗi, công chức và các nhà cung cấp dịch vụ cố gắng nổi trội và đổi mới

Quản trị nhà nước ở Việt Nam
Vietnam's media

Trong vòng một phần tư thế kỷ qua, nền chính trị và xã hội Việt Nam đã dần cải tiến hướng tới sự công khai lớn hơn và có sự tham gia nhiều hơn từ người dân. Các thuyết trình của dân chúng về một loạt vấn đề chính trị, xã hội và kinh tế đã tăng lên. Đã có các điều khoản yêu cầu thông tin đầu vào từ công dân trong một số quyết định nhất định ở cấp cơ sở. Khả năng thực hiện vai trò kiểm tra và cân bằng hành pháp của Quốc hội đã được tăng cường. Mặc dù có những tiến bộ này, nhưng vẫn cần tính công khai lớn hơn và cơ hội tham gia quản trị của người dân nhiều hơn để hỗ trợ tầm nhìn lâu dài của Việt Nam để trở thành một xã hội công nghiệp hiện đại.

Báo cáo Phát triển Việt Nam 2010-Các thể chế hiện đại chú trọng vào sự khác biệt giữa ‘trách nhiệm giải trình đi lên’ phù hợp với các luật lệ và ‘trách nhiệm giải trình đi xuống’ đối với kết quả. Ở Việt Nam, các cơ chế cho trách nhiệm giải trình đi xuống, ví dụ như các khảo sát phiếu thành tích công dân định kỳ ở Thành phố Hồ Chí Minh và tính minh bạch cải tiến đối với dự thảo luật chỉ mới xuất hiện. Việc mở rộng và củng cố các cơ chế trách nhiệm giải trình đi xuống có thể giúp chính phủ đáp ứng tốt hơn các nhu cầu và mối quan tâm của công dân và công ty

Với rất ít nhận thức về các quyền pháp lý và thiếu cơ chế hiệu quả để đòi hỏi dịch vụ tốt hơn, các công dân không được đặt đúng vị trí để tạo áp lực từ dưới. Chiến lược Hợp tác Quốc gia của Ngân hàng Thế giới công nhận rằng khả năng thực thi quyền theo quy định luật pháp đóng vai trò quan trọng đối với thành công trong việc mở rộng cơ hội, và do đó Ngân hàng sẽ hỗ trợ nỗ lực của Chính phủ trong việc nâng cao khả năng và nhận thức về các quyền công dân. Với sự trợ giúp từ Qũy Ủy thác Nordic và Qũy Ủy thác GAPAP của Bộ Phát triển Quốc tế Anh (UK-DFID), Ngân hàng Thế giới đang làm việc với các đối tác như Viện Quyền Con người Việt Nam và Bộ Thông tin và Truyền thông về một loạt hoạt động ủng hộ nhân quyền, bao gồm một nghiên cứu và chương trình tập huấn về nhận thức nhân quyền ở cấp địa phương, và một hội thảo về phương tiện truyền thông đại chúng, truyền thông và nhân quyền .

Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân đã và đang đóng vai trò ngày càng tích cực trong việc giám sát bên ngoài, mặc dù đang bị ngăn cản bởi doanh thu cao. Ủng hộ Quốc hội và cơ chế hỗ trợ của Quốc hội bằng cách kết hợp các hội thảo tương tác và tập huấn là phần chủ chốt của chương trình quản trị ở Việt Nam. Thông qua làm việc với Viện Nghiên cứu Lập pháp và Trung tâm Đào tạo Các Đại diện được bầu, Ngân hàng Thế giới đã hỗ trợ các hội thảo về các chủ đề như tiếp cận thông tin, quản trị trong quản lý đất đai, cũng như phổ biến các thông điệp chủ chốt của Báo cáo Phát triển Việt Nam 2010-Các thể hiện đại .

Nâng cao trách nhiệm giải trình cũng đang trở thành xu thế chủ đạo trong danh mục dự án và trong các nghiên cứu của ngành. Ví dụ như Dự án trường Đại học mô hình mới Việt Nam nhằm mục tiêu đảm bảo rằng trường đại học do dự án cấp kinh phí có khả năng tự quản trị với cấu trúc định chế và chính sách phù hợp và Trường Đại học Mô hình mới thể hiện tính tự quản và trách nhiệm giải trình trong mối quan hệ với Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tương tự như vậy, Các bài học về Thực thi Tính tự quản Bệnh viện ở Việt Nam từ Kinh nghiệm Quốc tế , là một nghiên cứu do Ngân hàng Thế giới và Bộ Y tế Việt Nam thực hiện. Nghiên cứu này xem xét các kết quả tích cực từ việc thực thi tính tự quản trong bệnh viện ở Việt Nam, phân tích các vấn đề tồn tại, và đề xuất các khuyến nghị để tối ưu hóa cải cách bệnh viện

back to top


Mở rộng tiếp cận thông tin

" Mở rộng tiếp cận thông tin và Giảm tham nhũng."

Cho dù đứng từ phía các nhà làm luật hay từ phía người dân, nhu cầu tiếp cận nguồn thông tin tốt hơn và phổ biến hơn vẫn là chủ đề xuyên suốt trong các chương của. Báo cáo Phát Triển Việt Nam 2010- Các thể chế hiện đại . Các nhà làm luật cần thông tin để thực hiện tốt các công việc của mình, còn người dân lại cần thông tin để thực hiện các quyền của họ.

Việt Nam đã đạt được các tiến bộ trong việc nâng cao tính minh bạch nhưng vẫn còn tồn tại một số thách thức. Cùng với việc gia tăng mức độ thâm nhập của Internet và các phương tiện truyền thông khác, thông tin và các quan điểm đang ngày càng được phổ biến rộng rãi hơn bao giờ hết. Đồng thời người dân Việt Nam vẫn còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin từ phía các cơ quan nhà nước, và điều này do đó hạn chế giám sát của người dân đối với các dịch vụ và chức năng do chính phủ cung cấp. Mặc dù một số điều luật yêu cầu phổ biến các loại tài liệu cho người dân, nhưng trên thực tế các tài liệu này vẫn rất khó được tiếp cận.

Alt Text
Làm thế nào để có Giấy chứng nhận quyền sở hữu đất

Khi Thanh tra chính phủ và Ngân hàng Thế giới, cùng hợp tác với các đối tác phát triển khác, tài trợ chương trình Ngày sáng tạo năm 2009- Nâng cao tính trách nhiệm và Minh bạch, Giảm tham nhũng,, các đề xuất nhằm nâng cao tính minh bạch, tiếp cận thông tin và nhận thức nhiều hơn bất kỳ khía cạnh nào khác trong trách nhiệm giải trình.

Ngân hàng Thế giới cùng với các đối tác phát triển khác đang hỗ trợ các nỗ lực nhằm nâng cao tính minh bạch ở Việt Nam bằng việc nhấn mạnh đến sự cần thiết có các số liệu về các mức độ minh bạch thực tế, và giá trị của việc cung cấp các số liệu về tình hình thực hiện ở cấp tỉnh. Năm 2009, Ngân hàng Thế giới hợp tác với Nhóm Công tác có sự Tham gia của Người dân đã hỗ trợ một cuộc khảo sát về việc tiếp cận thông tin ở năm tỉnh thành. Báo cáo cho thấy nhận thức về việc tiếp cận Internet thấp hơn nhiều so với các số liệu được ghi trong luật. Năm 2010, một phương pháp tiếp cận mới đã được thực hiện nhằm xem xét các mức độ thực tế về tính minh bạch trong các tài liệu liên quan đến đất đai ở các cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã.

Với hỗ trợ của UK-DFID, từ năm 2012 Ngân hàng Thế giới sẽ mở rộng hỗ trợ công tác tiếp cận thông tin ở Việt Nam bằng việc thiết lập một nỗ lực mới để tính toán một cách hệ thống về mức độ minh bạch trên thực tế, phân tích các yếu kém về mặt định chế gây cản trở việc tiếp cận thông tin và xác định các khiếm khuyết về chính sách và năng lực cần có để thực hiện.

back to top


Giảm tham nhũng

" Kiểm soát tham nhũng là trọng tâm trong các nỗ lực của Việt Nam để hướng tới phát triển thành một xã hội thu nhập trung bình công bằng."

Người dân, các cơ quan, xã hội dân sự, chính phủ và Đảng từ lâu đã nhận thấy tham nhũng là vấn đề cơ bản ở Việt Nam. Báo cáo Phát triển Việt Nam năm 2010 – Các thể chế hiện đại đã nhấn mạnh tầm quan trọng của thông tin và giám sát xã hội dân sự trong cuộc đấu tranh chống lại tham nhũng, cũng như việc cần thiết phải xác định các xung đột cơ bản vể lợi ích trong khi thực hiện điều tra

Alt Text
Tham nhũng thời xưa, tranh Đông Hồ

Cùng hợp tác với các đối tác phát triển khác, Ngân hàng Thế giới liên tục trợ giúp cho Chính phủ trong các nỗ lực quản lý các mức độ và kiểu tham nhũng, mang lại hiểu biết thật sự về tham nhũng chứ không chỉ phụ thuộc vào phỏng đoán. Số liệu về tham nhũng là yếu tố chính trong các thông điệp ở các Đối thoại chống tham nhũng, do Thanh tra Chính phủ, Thụy Điển và Anh hỗ trợ. Dựa trên các vấn đề về sức khỏe, giáo dục, đất đai và các kết quả của chính các hội nghị Đối thoại chống tham nhũng, tầm quan trọng của việc đưa các số liệu nhằm nâng cao hiểu biết về tham nhũng là một thông điệp mang tính liên tục.

The Chương trình Sáng kiến Chống tham nhũng 2011 (VACI) hỗ trợ các sáng kiến nhằm giảm thiểu tham nhũng, tăng cường tính minh bạch, và mang lại môi trường sống tốt đẹp hơn cho mọi người. Chương trình do Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng Thế giới đồng hợp tác cùng với sự hỗ trợ từ nhiều nhà đồng tài trợ. Chủ đề của VACI 2011 là “Tăng cường liêm chính công và thực thi pháp luật góp phần phòng chống tham nhũng hiệu quả”. Tổng số 34 đề án sáng tạo đã nhận được các khoản hỗ trợ nhỏ để thực hiện phòng chống tham nhũng trong các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giáo dục, các thủ tục hành chính, quản lý tuyển dụng, và để khuyến khích các dân tộc thiểu số và người tàn tật tích cực tham gia vào cuộc chiến chống tham nhũng. Các phương pháp tiếp cận sáng tạo bao gồm nâng cao nhận thức, truyền thông và biểu diễn nghệ thuật, sử dụng công nghệ thông tin, tự động hóa.

The Chiến lược Hợp tác Quốc gia nhấn mạnh rằng hiểu biết về tham nhũng sẽ đem lại biện pháp tiếp cận cụ thể đối với từng ngành. Một số nghiên cứu tập trung cụ thể vào tham nhũng, trong khi một số khác lại không, nhưng đều mang đến hiểu biết sâu sắc về bản chất cụ thể tham nhũng trong từng ngành.

Một lĩnh vực cũng có liên quan là lĩnh vực quản lý đất đai. Một nghiên cứu gần đây về Nhận diện và giảm thiểu rủi ro dẫn đến tham nhũng trong quản lý đất đai , đã được thực hiện dưới sự hợp tác của các đại sứ quán Đan Mạch và Thụy Điển, tập trung vào các sáng kiến về phòng chống tham nhũng, các yếu kém trong hệ thống giám sát ở từng bước trong quy trình. Việc kết hợp các cải cách về chính sách, tính minh bạch hơn và nâng cao trách nhiệm giải trình có thể giúp làm giảm nguy cơ tham nhũng liên quan đến quản lý đất đai

The Báo cáo Đánh giá Đô thị hóa ở Việt Nam đưa ra một ví dụ khác về việc đưa quản trị nhà nước vào một công trình nghiên cứu của ngành cụ thể. Nghiên cứu sẽ được công bố vào tháng 4-2012, đưa ra một số các vấn đề trong quản trị nhà nước, bao gồm những vấn đề liên quan đến việc cần thiết phải phát triển và hỗ trợ các liên lạc về giao thông giữa các thành phố. Để xây dựng nền tảng cho báo cáo, nhóm làm việc đã thực hiện một điều tra về các công ty có liên quan đến lĩnh vực vận tải để nhận định các hạn chế lớn nhất mà họ thường gặp. Tham nhũng là vấn đề nổi bật trong kết quả của nghiên cứu này.

Các báo cáo Phát triển Việt Nam, do các nhà tài trợ chuẩn bị để đưa ra ở Hội nghị Nhóm Tư vấn hàng năm, tăng cường tập hợp các thách thức trong quản trị nhà nước cho chủ đề của báo cáo. Ngoài. Báo cáo Phát triển Viêt Nam 2010- Các thể chế hiện đại , chủ yếu đề cập đến quản trị nhà nước thì có thể nhận thấy vấn đề này cũng xuất hiện trong hai kỳ gần đây của các báo cáo khác Báo cáo Phát triển Việt Nam 2011- Quản lý tài nguyên thiên nhiên chú trọng đến các rủi ro tham nhũng trong quản lý đất đai, và tầm quan trọng của tính minh bạch trong việc cấp quyền đặc nhượng khai thác mỏ. Báo cáo Phát triển Việt Nam 2012-Kinh tế thị trường khi Việt Nam trở thành quốc gia thu nhập trung bình cung cấp tư liệu về tầm quan trọng của tính minh bạch, cho thấy các tỉnh minh bạch hơn trong việc tiếp cận tư liệu có mức độ tham nhũng thấp hơn.

quay lại đầu trang




Permanent URL for this page: http://go.worldbank.org/UYI6K4TPM0