Nhìn chung tỉ lệ nhiễm HIV/AIDS còn thấp, tuy nhiên đối tượng nhiễm HIV chủ yếu ở độ tuổi 20 – lứa tuổi lao động chính.
Dự án Ngân hàng Thế giới gồm có mạng lưới đồng đẳng viên của nhóm người nghiện chích ma tuý.
Sự kỳ thị đối với người nông dân và vợ của họ khi nhiễm HIV là bị cộng đồng xa lánh.
Tháng 11/2007— Phạm Bá Dũng đã từng nghiện chích ma tuý.
Anh tâm sự rằng mình là một trong những người may mắn vì không bị mắc HIV do việc tiêm chích ma tuý. Anh có vợ và con và sống tại khu vực miền núi phía Tây Việt Nam.
Hiện nay, hàng ngày anh dành thời gian cho việc khuyên nhủ bạn bè và hàng xóm của mình nên sử dụng bơm kim tiêm sạch nếu họ tiêm chích ma tuý.
Anh Dũng là một Đồng đẳng viên của Dự án Phòng chống HIV/AIDS do Ngân hàng Thế giới tài trợ với mục tiêu của Dự án là hạn chế sự lây lan của HIV/AIDS ra cộng đồng.
"Những ngày đầu tiên tham gia hoạt động của Dự án, tôi như cá mắc cạn và rất lo lắng”, anh Dũng nói. Nhưng sau khi được đào tạo các kỹ năng, anh đã có một vị trí mới trong vai trò tuyến đầu phòng chống với đại dịch HIV.
Mặc dù tỉ lệ nhiễm HIV hiện nay ở Việt Nam vẫn còn thấp, theo các quan chức Bộ Y tế, dịch HIV sẽ là một vấn đề đáng quan tâm trong những năm tới. Theo Bộ Y tế Việt Nam, số lượng người nhiễm HIV tại Việt Nam vào khoảng ¼ triệu người vào cuối năm 2003.
Mục tiêu chung của công cuộc phòng chống HIV/AIDS là giảm sự lây lan của HIV/AIDS ra cộng đồng dân cư.
Hiện nay, HIV lây nhiễm chủ yếu qua tiêm chích ma tuý và gái mại dâm. Điều đáng lo ngại của ngành y tế là tỉ lệ lây nhiễm HIV trong nhóm này vẫn cao và phát triển mạnh. Đáng lo ngại nhất, theo báo cáo gần đây có 60% trường hợp nhiễm HIV ở vào độ tuổi từ 20 đến 29.
“Cũng tương tự như các nước khác trên thế giới, đa số những người nhiễm HIV/AIDS ở độ tuổi trẻ và chiều hướng nhiễm HIV trong nhóm người trẻ tuổi ở Việt Nam là rất rõ rệt”. TS. Nguyễn Thanh Long- Phó Cục trưởng Cục Phòng chống HIV/AIDS Việt Nam nói.
Độ tuổi này đang là độ tuổi lao động chính, nếu dịch tiếp tục lan rộng trong nhóm tuổi này, nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế trong tương lai.
Ngân hàng Thế giới tài trợ cho Việt Nam 35 triệu đô-la Mỹ để hỗ trợ thực hiện chương trình phòng chống HIV/AIDS tại 18 tỉnh và hai thành phố là Hải Phòng và Hồ Chí Minh. Dân số của 20 tỉnh, thành phố này chiếm 42% toàn quốc và số người nhiễm HIV/AIDS chiếm 55% số người nhiễm HIV trên toàn quốc.
Các hoạt động phòng chống HIV bao gồm chương trình trao đổi bơm kim tiêm, chương trình cung cấp bao cao su, các dịch vụ dựa trên cộng đồng và tư vấn. Lựa chọn giải pháp và hoạt động phòng chống HIV/AIDS của dự án dựa trên nhu cầu thực tế tại từng địa phương.
Ngoài các hoạt động làm giảm nguy cơ lây nhiễm ra cộng đồng, mục đích của Dự án cũng nhằm giảm sự kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS.
Nhặt kim tiêm đã qua sử dụng
Chương trình trao đổi bơm kim tiêm
Một trong những ưu tiên hỗ trợ của Dự án là vùng sâu vùng xa của Việt Nam, khu vực biên giới Việt – Lào, mạng lưới đồng đẳng viên nhóm NCMT tiến hành trao đổi bơm kim tiêm.
Hầu hết đồng đẳng viên này là những người nghiện chích ma tuý và rất nhiều trong số họ đã bị nhiễm HIV.
Tại huyện Quan Hoá (Thanh Hoá), vùng biên giới giáp Lào, các đồng đẳng viên cung cấp bơm kim tiêm sạch cho những người nghiện chích ma tuý ngay tại nhà của họ.
Có khoảng 4.000 người nghiện chích ma tuý tại tỉnh và tỉ lệ nhiễm HIV ở đây cao hơn mức trung bình. Có khoảng 1/3 số người nghiện chích ma tuý tại Quan Hoá đã nhiễm HIV.
Lò Văn Toàn, một đồng đẳng viên tại Quan Hoá nói “Mọi người đều đã biết được ảnh hưởng của bệnh HIV, mọi người đều sợ và tôi cũng vậy. Trước khi làm đồng đẳng viên cho Dự án, tôi đã đi thử máu và kết quả là tôi đã bị nhiễm HIV”.
Giảm kỳ thị và phân biệt đối xử.
Đồng thời với việc tiến hành rất nhiều hoạt động để nâng cao sự hiểu biết của cộng đồng về bệnh HIV/AIDS, có lẽ khó khăn hơn cả là việc thay đổi thái độ và hành vi đối với bệnh HIV/AIDS.
Câu lạc bộ “Sức khoẻ Phụ nữ” tại thành phố Thái Bình cung cấp dịch vụ xét nghiệm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục cho phụ nữ mại dâm. Đây không chỉ là nơi phụ nữ mại dâm đến để nhận bao cao su mà còn là nơi để họ sinh hoạt văn nghệ, trao đổi kinh nghiệm và nói chuyện chuyên đề về phòng chống HIV/AIDS.
Câu lạc bộ cũng là nơi để họ đưa vấn đề HIV thành một vấn đề cởi mở để thông tin, giáo dục và tránh kỳ thị phân biệt đối với người nhiễm HIV.
Chu Thị Cậy, nạn nhân của kỳ thị.
Tại trung tâm của vùng nông nghiệp Việt Nam này, người nông dân và vợ của họ phải tự đối diện với HIV và bị cộng đồng dân cư xa lánh. Rất nhiều người nông dân đi lao động xa nhà khắp mọi nơi ở Việt Nam và một số họ khi họ trở về đã trở thành nghiện ma tuý và nhiễm HIV.
Câu lạc bộ “Bình Minh Xanh” là nơi để các gia đình nông dân gặp gỡ, nhận được những lời tư vấn sức khoẻ, nhận được một số khoản vay nhỏ để mua một con lợn hoặc làm nghề thủ công dệt thêu.
Chu Thị Cậy đã sử dụng số tiền vay của Câu lạc bộ để mua một con bò. Chị đã bị mất chồng do bệnh AIDS và hiện tại chị cũng đang sống chung với căn bệnh HIV.
Chị có hai con trai, 13 tuổi và 5 tuổi. Chị nói, đứa con nhỏ của chị đã nói với chị rằng nó sẽ không đến trường năm tới vì đã nhiễm HIV. Chị cũng nói thêm rằng, sự kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV là phổ biến trong cuộc sống tại Việt Nam hiện nay.
“Dường như chỉ có tôi là người duy nhất ở huyện này cho mọi người biết mình bị nhiễm HIV, những người khác vẫn còn che dấu bệnh của mình…. Trường hợp của tôi, chồng tôi bị nhiễm HIV và sau đó đến tôi và con tôi. Con tôi hiện nay đang đến trường mầm non. Năm sau, đến tuổi cháu bắt đầu đi học lớp một nhưng nhà trường không chấp nhận cháu.”
Đó là một câu chuyện không có gì khác thường. Một vài đứa trẻ trong vùng này bị nhiễm HIV. Những đứa trẻ bản thân bị nhiễm HIV hoặc bố mẹ chúng bị nhiễm HIV. Mặc dù luật về HIV/AIDS và các chiến dịch truyền thông đã có rất nhiều nỗ lực nhưng sự kỳ thị vẫn rất phổ biến tại cộng đồng. Sự kỳ thị đã ngăn cản rất nhiều đối tượng dễ bị tổn thương tiếp cận được với các dịch vụ dự phòng và điều trị bệnh HIV/AIDS.
Sử dụng lời ca để thay đổi tư duy.
Để thay đổi nhận thức, một nhóm văn nghệ gồm những người sống chung với HIV/AIDS đã đi đến các xóm làng để biểu diễn các tiết mục liên quan đến bệnh HIV/AIDS, lời ca kêu gọi mọi người không kỳ thị và phân biệt đối xử. Những người biểu diễn nói rằng các buổi diễn của họ được cộng đồng nhiệt tình đón nhận.
Hoàng Thị Thơ, người nhiễm trong nhóm văn nghệ, tâm sự chị đã học được rất nhiều trong quá trình làm việc với nhóm văn nghệ “Tôi hiểu được các đường lây truyền HIV, cùng với sự hỗ trợ của cộng đồng, Tôi đã làm cho những người có thái độ kỳ thị và phân biệt đối xử hiểu và họ sẽ không còn thái độ đó với tôi nữa. Họ cảm thông với hoàn cảnh của tôi và yêu quý tôi hơn”.
RSS