Chương trình Ngày Sáng Tạo Việt Nam của Ngân hàng Thế giới là một “hội chợ nhỏ” dành cho các sáng kiến giải quyết những thách thức đối với phát triển trong nước. Chương trình tìm kiếm và hỗ trợ trực tiếp các ý tưởng nhỏ có tính sáng tạo về phát triển ở cấp địa phương, những dự án này sau đó có thể được mở rộng hoặc nhân rộng. Chương trình này tạo cơ hội cho những cá nhân và tổ chức trong nước có ý tưởng sáng tạo được gặp gỡ, trao đổi ý kiến, chia sẻ thông tin và liên kết với những người có cùng mối quan tâm.
Mục tiêu của chương trình:
• Tìm kiếm các phương pháp tiếp cận có tính sáng tạo để giải quyết các vấn đề, thách thức nảy sinh trong quá trình phát triển tại cộng đồng • Thu thập ý kiến người dân về các vấn đề phát triển then chốt • Tăng cường sự tham gia của các tổ chức xã hội dân sự và các cơ quan nhà nước ở cấp trung ương và địa phương, khu vực tư nhân và tổ chức phát triển trong việc thực hiện các ý tưởng mới thông qua quan hệ đối tác • Huy động nguồn lực khác để mở rộng quan hệ đối tác ủng hộ các đơn vị xã hội trong cuộc chiến chống nghèo đói và thúc đẩy quá trình phát triển
Chương trình bao gồm hai phần chính:
• Cuộc thi Sáng tạo – là một cuộc thi công khai có ban giám khảo chấm điểm, tại cuộc thi này các giải thưởng nhỏ như nguồn vốn ban đầu sẽ được trao cho những đơn vị đề xuất các ý tưởng giúp đưa các tổ chức và người dân lại gần nhau, và có tiềm năng nhân rộng lớn nhất. • Diễn đàn Tri thức – nhằm khuyến khích các cá nhân và tổ chức đi đầu trong cộng đồng hỗ trợ phát triển chia sẻ kinh nghiệm về các chủ đề được chọn trước về phát triển được cả trong lẫn ngoài nước quan tâm và tạo cơ hội mở rộng quan hệ.
Chương trình Ngày Sáng Tạo Việt Nam được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2003. Sau đó chương trình này đã trở thành sự kiện thường niên. Chủ đề mỗi năm được nghiên cứu trên cơ sở tham khảo ý kiến rộng rãi về các vấn đề được công chúng quan tâm, là trọng tâm và ưu tiên quốc gia trong chương trình của chính phủ và rất đa dạng như Hành động vì cuộc sống an toàn hơn (2003), Các sáng kiến phòng chống HIV/AIDS (2004), Hành động vì môi trường (2005), Sáng tạo vì trẻ em và thanh thiếu niên thiệt thòi (2006), An toàn Giao thông (2007), “An toàn Thực phẩm” (2008), “Tăng cường minh bạch và trách nhiệm, giảm tham nhũng” (2009), “Biến đổi khí hậu” (2010), và Sáng tạo vì Công bằng Xã hội và Tăng trưởng Bền vững (2011).
Từ khi bắt đầu đến nay, chương trình nhận được ngày càng nhiều đơn tham dự, có ngày càng đông đối tác và nhà tài trợ. Đã có gần 1.800 đơn vị dự thi đến từ 54 tỉnh thành trong cả nước hưởng ứng chương trình, cho thấy khối lượng lớn các giải pháp sáng tạo trong nước nhằm khuyến khích phát triển và giảm nghèo. Từ năm 2003 đến nay đã có gần 40 nhà tài trợ đã tham gia cùng Ngân hàng Thế giới để đồng tài trợ cho chương trình. Tổng cộng các nhà tài trợ đã đóng góp hai phần ba số lượng giải thưởng. Các nhà tài trợ thường xuyên cho chương trình là AusAID, CIDA, DFID (Anh), Đại sứ quán Đan Mạch, Đại sứ quán Phần Lan, Đại sứ quán Pháp, USAID và Đại sứ quán Mỹ, Tổ chức Lao động quốc tế, JICA, NZAID (New Zealand) và SDC (Thụy Sỹ). Sự ủng hộ của khu vực tư nhân dành cho chương trình cũng ngày một lớn, bao gồm Hãng hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), công ty Almec, công ty Mercedes-Benz, Holcim Ltd., Environmental Resources Management, công ty Coca-Cola, khách sạn Caravelle, và khách sạn Hilton. Những đơn vị này đã ủng hộ nhiều về mặt tài chính, kỹ thuật và hiện vật cho chương trình. Các tổ chức phi chính phủ trong nước và quốc tế cũng đóng vai trò ngày một tích cực trong việc đồng tổ chức, điều phối và khuyếch trương chương trình.
Khoảng 2,8 triệu đô la Mỹ đã được trao cho 247 dự án sáng tạo trong nhiều lĩnh vực khác nhau. VID đã góp phần tăng cường quan hệ đối tác giữa chính phủ, các đối tác phát triển và khu vực tư nhân, chương trình cũng truyền cảm hứng để một số đối tác chính phủ nhân rộng mô hình này.