Chương trình Ngày Sáng Tạo Việt Nam 2011 (VID 2011) do Cục Phát triển doanh nghiệp - Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Ngân hàng Thế giới đồng tổ chức nhằm tạo cơ hội thực hiện các ý tưởng sáng tạo, giải quyết những thách thức phát triển ở cấp địa phương. Các nhà đồng tài trợ cho Chương trình VID 2011 đến thời điểm này bao gồm: Bộ Phát triển Vương quốc Anh, Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ, Cơ quan Phát triển quốc tế Australia, Đại Sứ quán Đan Mạch và Đại Sứ quán Phần Lan.
VID 2011 với chủ đề “Sáng tạo vì công bằng xã hội và tăng trưởng bền vững” tìm kiếm và hỗ trợ trực tiếp những đề xuất sáng tạo, có khả năng tạo ra những tác động nhất định trong lĩnh vực phát triển, có kết quả cụ thể mà sau này có thể được mở rộng hoặc nhân rộng.
Bối cảnh
Tổng sản phẩm quốc gia (GDP) của Việt Nam trong 10 năm qua tăng trung bình 7% mỗi năm (thu nhập bình quân đầu người trong năm 2009 vào khoảng USD 1.052). Việt Nam hiện đang nằm trong nhóm các nước thu nhập trung bình và đang dần tiến đến thực hiện các Mục tiêu Thiên niên kỷ.
Chiếm gần 85% trong tổng số 471.000 doanh nghiệp có đăng ký tại Việt Nam, các doanh nghiệp cỡ vừa, nhỏ và siêu nhỏ đóng vai trò quan trọng trong công cuộc xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế; tạo ra phần lớn việc làm mới trong vòng một thập kỷ vừa qua. Tuy nhiên, tiềm năng lớn của các doanh nghiệp vừa, nhỏ, siêu nhỏ chưa được khai thác hết để mang lại lợi ích lớn hơn cho người nghèo, và các cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ tới các dịch vụ cơ bản, thu hẹp chênh lệch về kinh tế và xã hội, đóng góp cho sự phát triển bền vững của đất nước và chất lượng tăng trưởng của Việt Nam.
Chủ đề của Chương trình VID năm 2011 là “Sáng tạo vì công bằng xã hội và tăng trưởng bền vững” tập trung vào những tiểu chủ đề dưới đây, với mục tiêu phát triển các sản phẩm và dịch vụ vì lợi ích người nghèo và các cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ tới các dịch vụ cơ bản:
Sử dụng năng lượng hiệu quả: Mặc dù sản lượng điện hàng năm tăng trung bình 12% trong những năm vừa qua, Việt Nam hiện vẫn đang đối mặt với khó khăn lớn trong việc đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng cao. Chương trình Mục tiêu Quốc gia về sử dụng năng lượng hiệu quả đã đặt mục tiêu tiết kiệm 5-8% lượng điện tiêu thụ cho đến năm 2015. Sử dụng năng lượng hiệu quả, tiết kiệm, giới thiệu những nguồn năng lượng thay thế và năng lượng tái tạo là những giải pháp thiết thực nhằm bảo đảm phát triển kinh tế xã hội bền vững và liên tục. VID 2011 tìm kiếm những ý tưởng sáng tạo trong việc tiếp nhận, phát minh và sử dụng những công nghệ, quá trình, sản phẩm mới nhằm giảm lãng phí năng lượng và phát triển những nguồn năng lượng các-bon thấp thay thế khác, đặc biệt những nguồn năng lượng chi phí thấp và dễ tiếp cận đối với nhóm người nghèo và các cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ tới các dịch vụ cơ bản.
Thuốc thảo mộc cổ truyền: Việt Nam có lịch sử lâu đời trong việc sử dụng y học cổ truyền và áp dụng tri thức dân tộc, những bài thuốc thảo mộc của dân tộc trong chữa bệnh. Y học cổ truyền được Chính phủ Việt Nam xác định là một trong những ưu tiên trong phát triển quốc gia. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Số 2166/QD-TTg ngày 30/11/2010 về “Lập kế hoạch hành động của Chính phủ trong việc phát triển y dược học cổ truyền đến năm 2020” nhằm hiện đại hóa và phát triển y dược học cổ truyền, giúp cải thiện và bảo vệ sức khỏe người dân. VID 2011 tìm kiếm những sáng kiến tập trung vào khai thác tiềm năng to lớn của Việt Nam trong nghiên cứu khoa học và thử nghiệm thực tiễn đưa sản phẩm thuốc thảo mộc cổ truyền ra thị trường, tăng cường tiếp cận của người dân với những dịch vụ khác có liên quan.
Sản phẩm và dịch vụ nông nghiệp tập trung vào các lĩnh vực:
sản phẩm tự nhiên/quy trình sản xuất thân thiện với môi trường
công nghệ / mô hình tích trữ lương thực/nông sản và quản lý/sử dụng chất thải nông nghiệp chi phí thấp (ví dụ: sử dụng chất thải nông nghiệp để phát triển nguyên liệu thay thế) và
các sáng kiến nhằm kết nối nông dân tốt hơn với thị trường lương thực/nông sản trong nước và các kênh phân phối sản phẩm
Các tiểu chủ đề này được thiết kế nhằm định hướng cho quá trình xây dựng đề xuất dự án tập trung vào thay thế các sản phẩm giá cao (ví dụ thuốc nhập khẩu), hạ thấp giá thành sản xuất, giúp nhóm người nghèo và các cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ tới các dịch vụ cơ bản có nhiều cơ hội hơn trong việc tiếp cận với các sản phẩm hay dịch vụ họ cần.
Đề xuất hợp lệ: VID 2011 kêu gọi đề xuất dự án từ những cơ quan, tổ chức Việt Nam đặc biệt bao gồm các doanh nghiệp vừa, nhỏ, siêu nhỏ, các doanh nghiệp xã hội có đăng ký tư cách pháp nhân trừ những cơ quan hoặc những tổ chức trực tiếp trực thuộc các cơ quan sau: (i) đồng tổ chức, đồng tài trợ của Chương trình; (ii) lực lượng quân đội, cảnh sát. Các tổ chức quốc tế có thể tham gia Chương trình nếu kết hợp với một tổ chức Việt Nam và tổ chức Việt Nam này chịu trách nhiệm chính trong việc thực hiện dự án sau này. Sự phối hợp giữa khối doanh nghiệp, nhóm nghiên cứu và phát triển với các tổ chức trong nước và quốc tế được khuyến khích.
Quy mô tài trợ: mỗi dự án được tài trợ không quá 30.000 đô-la Mỹ.
Thời gian thực hiện: tối đa một năm kể từ ngày nhận được tài trợ.
Tính phù hợp về mặt chủ đề: Dự án phải gắn với chủ đề của Chương trình năm nay, đặt ra mục tiêu rõ ràng để đạt được trong vòng một năm nhận tài trợ, đáp ứng yêu cầu của quá trình phát triển tại địa phương nơi dự án được thực hiện vì lợi ích của người nghèo và các cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ tới các dịch vụ cơ bản.
Ngôn ngữ:Đơn dự thi và những tài liệu có liên quan khác gửi đến cho Chương trình bằng tiếng Việt hoặc cả tiếng Anh và tiếng Việt.
Số lượng đề xuất dự án dự thi: Mỗi doanh nghiệp/tổ chức có thể gửi một hoặc nhiều đề án dự thi; tuy nhiên mỗi doanh nghiệp/tổ chức chỉ có thể nhận tài trợ cho một dự án thắng cuộc.
Biến phế phẩm thành chất đốt – một giải pháp mới hiệu quả, thân thiện môi trường
Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Chuyển giao công nghệ - Trường Đại học Tây Bắc
Tiểu khu 4, xã Chiềng Pấc, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
Năng lượng
36
Phổ cập sử dụng bơm nước không dùng nhiên liệu
Trung tâm Cơ điện nông nghiệp và Ngành nghề nông thôn (CĐNN&NNNT)
Yên Bái
Năng lượng
57
Phụ nữ dân tộc Dáy phát triển mô hình bếp cải tiến tiết kiệm năng lượng gỗ củi
Viện Kinh tế Sinh thái
3 thôn Tòng Chú I, Tòng Chú II, Luổng Đơ thuộc xã Cốc San, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
Năng lượng
131
Tiết kiệm điện và sử dụng nguồn năng lượng từ mặt trời và khí sinh học
Trung tâm Tư vấn và Chuyển giao công nghệ (CTTC), DHA Co. Ltd
Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc, xã Quyết Tiến, Thành phố Thái Nguyên, Tỉnh Thái Nguyên
Năng lượng
192
Thiết bị hẹn giờ tự bật tắt theo giờ mặt trời
Công ty Cổ phần TECHPAL
Hà Nội
Năng lượng
153
Tiết kiệm điện chiếu sáng công cộng cho các bệnh viện
Công ty TNHH Dịch vụ, Thương mại và Đầu tư Hưng Gia
TP Hồ Chí Mính
Năng lượng
74
Hoạt tính sinh học và thành phần hóa học của cây Mắm (Avicennia marina)
Trường Đại học Cần Thơ
Khoa Khoa học Tự nhiên, Đại Học Cần Thơ
Thuốc
104
Mô hình liên kết phát triển cây thuốc Nam giữa người nông dân và doanh nghiệp tại Thừa Thiên Huế
Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Huế
Huyện huyện Quảng Điền (xã Quảng Thái) và huyện Nam Đông (xã Hương Phú, Thượng Lộ, Thượng Nhật)
Thuốc
209
Xây dựng bộ nhận diện cây thuốc Củ mài (Dioscorea persimilis) và vị thuốc Hoài sơn (Tuber Dioscoreae persimilis)
Công ty Cổ phần Traphaco
Công ty Cổ phần Traphaco
Thuốc
45
Chế phẩm sinh học Pseudomonas - Giải pháp cho bệnh chết nhanh hồ tiêu
Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Huế
Quảng Trị, Gia Lai
Nông nghiệp
106
Mở rộng tái chế chi phí thấp theo hướng sinh thái chất thải làng nghề
Công Ty TNHH phân bón Bảo Lâm
Hà Nội và 9 tỉnh
Nông nghiệp
108
Ứng dụng hợp chất tách chiết từ thảo dược trong phòng trị bệnh cá nước ngọt tại nông hộ
Công ty cổ phần Nghiên cứu Ứng dụng và Chuyển giao công nghệ Trí Thành
Bắc Ninh
Nông nghiệp
171
Biến rác thải thành tài nguyên cơ bản cho cuộc sống ngay tại địa phương
Hợp tác xã Suối Giàng
Xã Suối Giàng, Huyện Văn Chấn, Tỉnh Yên Bái
Nông nghiệp
242
Ứng dụng thuốc đông dược để phòng trị bệnh gan thận mủ ở cá tra
Trung tâm Chuyển giao Công nghệ Dịch vụ và Phát triển Cộng đồng Nông – Ngư nghiệp Việt Nam (FACOD), trực thuộc Hội Nghề cá Việt Nam (VINAFISH)
Bến Tre
Nông nghiệp
252
Xây dựng cơ sở sản xuất chế phẩm thảo mộc quy mô nhỏ phòng trừ sâu hại để trồng rau an toàn tại Thành phố Vinh
Công ty TNHH Lý Mỹ Hưng - Phối hợp với Khoa Nông Lâm Ngư Trường Đại học Vinh
Tỉnh Nghệ An và vùng phụ cận
Nông nghiệp
327
Thí điểm mô hình doanh nghiệp nhỏ liên kết với các hộ nghèo sản xuất lúa - nấm tại huyện Hoàng Hóa, Thanh Hóa
Trung tâm Nông nghiệp hữu cơ, Đại học Nông nghiệp, Hà Nội
Những thông tin chung về Chương trình Ngày Sáng Tạo Việt Nam
Chương trình Ngày Sáng Tạo Việt Nam là Chương trình thường niên do Ngân hàng Thế giới đồng tổ chức với một đối tác của Chính phủ Việt Nam cùng với sự hỗ trợ của các nhà tài trợ đa phương, song phương và khối doanh nghiệp. Chương trình tìm kiếm và cung cấp nguồn tài trợ như những nguồn hỗ trợ ban đầu cho các ý tưởng nhỏ có tính sáng tạo về phát triển ở cấp địa phương được đánh giá là có khả năng tạo ra những tác động nhất định trong lĩnh vực phát triển.
Chương trình Ngày Sáng Tạo Việt Nam được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2003. Sau đó Chương trình này đã trở thành sự kiện thường niên. Chủ đề mỗi năm được nghiên cứu trên cơ sở tham khảo ý kiến rộng rãi về các vấn đề được công chúng quan tâm, là trọng tâm và ưu tiên quốc gia trong chương trình của chính phủ và rất đa dạng như Hành động vì cuộc sống an toàn hơn (2003), Các sáng kiến phòng chống HIV/AIDS (2004), Hành động vì môi trường (2005), Sáng tạo vì trẻ em và thanh thiếu niên thiệt thòi (2006), An toàn Giao thông (2007), An toàn Thực phẩm (2008), Tăng cường minh bạch và trách nhiệm, giảm tham nhũng (2009) và Biến đổi khí hậu (2010).
Từ khi bắt đầu đến nay, Chương trình nhận được ngày càng nhiều đề án dự thi, có ngày càng đông đối tác và nhà tài trợ. Đã có gần 1.600 đơn dự thi đến từ khắp nơi trong cả nước hưởng ứng chương trình trong 8 năm qua, cho thấy khối lượng lớn các giải pháp sáng tạo trong nước nhằm khuyến khích phát triển và giảm nghèo. Từ năm 2003 đến nay đã có gần 40 nhà tài trợ đã tham gia cùng Ngân hàng Thế giới để đồng tài trợ cho chương trình. Tổng cộng các nhà tài trợ đã đóng góp hai phần ba số lượng giải thưởng. Hơn 2,4 triệu đô la Mỹ đã được trao cho 231 dự án sáng tạo trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
RSS