Krótka informacja o kraju Updated March 2008
Polska, kraj zamieszkały przez 38 mln osób, o dochodach plasujących się w górnej strefie przedziału średniego, w 2005 r. osiągnęła dochód narodowy brutto na głowę wartości 7110 USD (DNB, metoda Atlas). Od 1989 roku kraj przeszedł niezwykłą przemianę polityczną, społeczną i ekonomiczną. Osiągnięcia obejmują nieprzerwany wzrost ekonomiczny średnio 5 procent rocznie w drugiej połowie lat 90. oraz przystąpienie do Unii Europejskiej w maju 2004 r.
Niemniej jednak Polska musi kontynuować reformy strukturalne ukierunkowane na skonsolidowanie finansów publicznych, zwiększenie zatrudnienia, ograniczenie ubóstwa, poprawę klimatu dla działalności gospodarczej, a także na promowanie skuteczniejszego zarządzania.
Szacuje się, że 7 mln Polaków nadal żyje w ubóstwie, w dużej mierze ze względu na niski poziom kapitału ludzkiego oraz bezrobocie. Niedawna poprawa na rynku pracy pomogła zmniejszyć krajową stopę ubóstwa o około jeden punkt procentowy w 2005 r. Stopa bezrobocia spadła z 19% w 2004 r. do 16% w 2005 r.
Na Konferencji Monetarnej Narodów Zjednoczonych w Bretton Woods Polska stała się jednym z członków założycieli Banku Światowego. Po rezygnacji z członkowstwa w 1950 r., ponownie przystąpiła do Banku Światowego w czerwcu 1986 r. Siedziba Banku Światowego w Polsce została otwarta w roku 1990 i w tym samym roku udzielono Polsce pierwszej pożyczki. Od tego czasu Bank Świtowy wspiera transformację ekonomiczną kraju poprzez udzielanie pożyczek, doradztwo i wsparcie techniczne – Zarząd Banku Światowego zatwierdził pożyczki na łączną kwotę 6255 mln USD w ramach 45 projektów.
Do góry strony
Ekonomia
Rozwój od momentu przemiany
Polska rozpoczela przechodzenie na ekonomie rynkowa w 1990 r. w wyjatkowo trudnych warunkach makroekonomicznych, charakteryzujacych sie hiperinflacja, wysokim poziomem ukrytego bezrobocia, wielka scheda zewnetrznego dlugu publicznego, wysokimi zyskami z wymiany walut na czarnym rynku, a takze przestarzalym sektorem przedsiebiorstw panstwowych. Polscy decydenci zliberalizowali ceny, doprowadzili do wymienialnosci polskiego zlotego, ustabilizowali kursy wymiany walut, obnizyli bariery importowe i rozpoczeli prywatyzacje.
Wielu przewidywalo, ze polscy przedsiebiorcy nie beda w stanie sprostac warunkom rynkowym, co doprowadzi do masowego bankructwa i wrzenia spolecznego. Z drugiej strony, dzieki umiejetnemu zarzadzaniu polityka na poziomie makroekonomicznym i w wyniku restrukturyzacji przedsiebiorstw, Polska stala sie liderem posród europejskich krajów podlegajacych transformacji.
Najnowsze wyniki ekonomiczne
Polska wyraznie skorzystala z czlonkowstwa w UE. W wyniku zaostrzenia polityki monetarnej, co mialo zapobiec przegrzaniu ekonomii, rozwój zaczal mocno wyhamowywac od poczatku 2000 r., jednak od 2004 r. ponownie znacznie przyspieszyl. Chociaz wzrost ekonomiczny spadl do 3,4% w 2005 r. z 5,3% w 2004 r., najnowsze wyniki ekonomiczne oraz prognozy krótkoterminowe sa bardzo pomyslne. Oczekuje sie, ze w 2006 r. rzeczywisty wzrost PKB wyniesie piec procent, dzieki ogromnemu rozwojowi konsumpcji, ponownemu ozywieniu dzialalnosci inwestycyjnej, a takze silnemu eksportowi. Pozostale podstawowe wskazniki makroekonomiczne – inflacja i deficyt obrotów biezacych – pozostaja na rozsadnym poziomie. Zdolnosc Polski do wykorzystania funduszy strukturalnych UE jest nadal nieco ograniczona, jednak w tym obszarze zostala odnotowana pewna poprawa.
Wyzwania
Pomimo niedawnego postepu, kraj nadal stoi przed istotnymi wyzwaniami ekonomicznymi. Sektor publiczny stanowi waskie gardlo dla bardziej dynamicznego rozwoju, przy czym obszarami szczególnie problematycznymi sa: nadmierny system finansowania publicznego, niewielkie inwestycje w infrastrukture publiczna oraz niekonkurencyjne sektory, w których rzad nadal odgrywa glówna role.
Reformy instytucjonalne w finansach publicznych, dalsza prywatyzacja, restrukturyzacja systemu sadowniczego, reforma sektora zdrowotnego, reorganizacja sektora edukacji oraz konwergencja nominalna pozwalajaca na przyjecie euro stanowia podstawowe priorytety.
Kluczowe krótkoterminowe cele rzadu obejmuja: zwalczanie ubóstwa i wylaczenia spolecznego, wzrost zatrudnienia, rozwiazanie palacych problemów opieki zdrowotnej oraz skuteczne zarzadzanie aktywami panstwa. Rzad przygotowal Krajowy Program Reform na lata 2005–2008. Plan ma na celu usprawnienie wdrozenia celów Strategii Lizbonskiej ustalonych przez UE w celu pobudzenia krajów do szybszego rozwoju i osiagniecia wiekszej konkurencyjnosci. Podstawowe priorytety obejmuja: konsolidacje i lepsze zarzadzanie finansami publicznymi, wspieranie przedsiebiorczosci, zwiekszenie innowacyjnosci przedsiebiorstw, rozwój i modernizacje infrastruktury, tworzenie stanowisk pracy i ograniczenie bezrobocia, poprawe zdolnosci adaptacyjnych pracowników i pracodawców.
W lutym 2006 r. rzad zatwierdzil Krajowy Plan Strategiczny na lata 2007–2013, który obejmuje wytyczne w zakresie lepszego wykorzystania funduszy strukturalnych UE. W odniesieniu do planów Polski w zakresie integracji monetarnej Program Konwergencji – Aktualizacja 2005 okresla, ze zamiarem rzadu jest spelnienie wszystkich kryteriów Maastricht dotyczacych konwergencji do roku 2009, chociaz nie ustalono jeszcze zadnej daty na przyjecie euro.
Do góry strony Program biezacy Banku Swiatowego
Inne projekty
- Najwazniejsze projekty
- Wsparcie dla wsi
Od momentu ponownego przystapienia Polski do Banku Swiatowego w 1986 r., Bank wspiera udane wysilki rzadów w zakresie transformacji ekonomicznej poprzez dialog polityczny, wsparcie techniczne dla przygotowania projektów, budowanie mozliwosci i wzmocnienie instytucjonalne oraz finansowanie.
Misja Banku Swiatowego w Polsce przewiduje wspieranie wysilków kraju w zapewnieniu wiekszego dobrobytu jego mieszkancom. Punktem wyjscia jest nadrzedny cel ukierunkowania ekonomii na sciezke istotnego i zrównowazonego wzrostu poprzez poprawe konkurencyjnosci firm i regionów, aby przyczynic sie do odbudowania zatrudnienia i promowac zdecydowane wspóldzialanie spoleczenstwa w dazeniu do uzyskania dochodu na glowe równego dwóm trzecim sredniego dochodu UE do roku 2013.
Bank Swiatowy pomaga rzadowi uzupelnic nieskonczony plan reform, dostosowac finanse publiczne, poprawic infrastrukture oraz zwiekszyc zdolnosc Polski do maksymalizowania korzysci plynacych z przystapienia do UE.
Bank wspiera równiez wysilki kraju w rozwijaniu gospodarki opartej o wiedze, a takze rozwijania edukacji i opieki zdrowotnej, poprzez zapewnienie analiz, doradztwa i finansowania. Strategiczne kierunki zaangazowania Banku Swiatowego w Polsce zostaly odzwierciedlone w Strategii Partnerstwa dla Kraju  (CPS) na lata 2005–2007.
NB: Lending is per fiscal year, July 1-June 30
Active Portfolio by Sector as of June 2006
(US$ millions)
The Country Aggregate Report provides more lending data for Poland
Wplyw na podstawowe procesy
Partnerstwo Banku Swiatowego z Polska przynioslo wymierne i trwale rezultaty. Dla przykladu:
Through micro-credit grants and labor redeployment schemes, the Rural Development Project created more than 22,000 off-farm jobs and indirectly created three times more.
Read more- Polska jest lepiej przygotowana do reagowania na katastrofy naturalne. Infrastruktura zniszczona przez powódz w 1997 r. zostala odbudowana z pomoca Banku Swiatowego i Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Realizacja planów zarzadzania powodziowego i tworzenia jednego z najbardziej skomplikowanych i zaawansowanych systemów monitorowania i prognozowania na swiecie rozpoczela sie w polowie 2005 r.
- Stworzono miejsca pracy na wsi. Bank Swiatowy pomagal tworzyc nowe miejsca pracy poza rolnictwem w obszarach wiejskich poprzez otwieranie inkubatorów biznesu w ramach Programu Rozwoju Wsi. Pomoc Banku przyczynila sie równiez do poprawy infrastruktury wiejskiej, modernizacji dróg lokalnych, budowy oczyszczalni wody i scieków, a takze sieci wodociagowych i kanalizacyjnych. Zgodnie z raportami rzadowymi stworzono 23 000 nowych stanowisk pracy, a dzieki mikropozyczkom projekt przyczynil sie do utworzenia 3000 malych i srednich przedsiebiorstw (MSP).
- Zmodernizowano infrastrukture. Trzy projekty drogowe finansowane przez Bank wspieraja wysilki Polski w zakresie poprawy krajowej sieci dróg. Procent dróg w dobrym stanie wzrósl z mniej niz 37% w 2003 r. do ok. 50% w roku 2005, w ramach wspólnego wysilku rzadu oraz miedzynarodowych instytucji finansowych, majacego na celu wyeliminowanie duzych zaleglosci w utrzymaniu dróg. Wysilki wspierajace te dzialania obejmuja Trzeci Projekt Utrzymania i Modernizacji Dróg.
- Zreformowano sektor energetyczny. Projekty finansowane przez Bank w latach 90. wzmocnily polityke energetyczna i wsparly reformy sektora poprzez opracowanie przepisów energetycznych oraz utworzenie Urzedu Regulacji Energetyki oraz systemu wymiany energii elektrycznej. W sektorze weglowym Bank Swiatowy wspiera wdrozenie programu reform rzadowych od roku 1999.
- Rozpoczeto reforme sektora zdrowotnego. Bank Swiatowy w odpowiednim momencie zapewnil doradztwo i pomoc techniczna dla przygotowania nowej ustawy o swiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze srodków publicznych. Po zatwierdzeniu tej ustawy Bank Swiatowy zapewnial pomoc techniczna we wspieraniu jej wdrozenia.
- Poprawiono otoczenie biznesu , poprzez ocene klimatu inwestycyjnego oraz identyfikacje barier administracyjnych w zakresie wejscia, dzialania i wyjscia z rynku.
- Poprawiono procedury zamówien publicznych. Zgodnie z zaleceniami Raportu na temat oceny zamówien publicznych (Country Procurement Assessment Report) z 2000 r. wprowadzono zmiany do ustawy o zamówieniach publicznych. Dzieki temu zamówienia publiczne staly sie bardziej przejrzyste i skuteczne, natomiast ograniczono uznaniowe podejmowanie decyzji przez urzedników panstwowych
- Rozpoczeto program antykorupcyjny, w nastepstwie raportu Banku Swiatowego na temat korupcji z 1999 r. Prace w zakresie poparcia dzialan antykorupcyjnych, prowadzone przez grupe osobistosci posiadajacych uznanie spoleczne doprowadzily do przyjecia pakietu ustaw antykorupcyjnych, w tym dotyczacych ujawnienia majatku, finansowania partii politycznych oraz publicznego dostepu do informacji.
- Wsparto organizacje pozarzadowe i spoleczenstwo obywatelskie. Program Malych Grantów wspierany przez Bank Swiatowy poprawil mozliwosci polskich organizacji pozarzadowych w zakresie zajmowania sie zagadnieniami zmniejszenia ubóstwa, walki z korupcja, ochrony srodowiska, zapewnienia równosci plci oraz przyznania praw grupom osób zepchnietym na margines i pokrzywdzonym
Do góry strony
Starszy Specjalista ds. Komunikacji Spolecznej:
Jacek Wojciechowicz
jwojciechowicz@worldbank.org
NGO i Male Granty:
Malgorzata Dworzynska
mdworzynska@worldbank.org
Warsaw Financial Center, p. 9
ul. Emilii Plater 53
00-113 Warszawa, Polska
Tel: (48-22) 520-80-00
Faks: (48-22) 520-80-00
Strona internetowa: www.worldbank.org/pl
Do góry strony
RSS