PROJE ÖZETİ

ARKA PLAN: Türkiye Hükümeti (GOT) ODS’nin aşamalarına ilişkin önemli adımlar atmıştır. 20. Eylül 1991’deki Montral Protokolünün imzalanması öncesinde, Türkiye Protokolün tüm metnini kanun maddesi olarak kabul etmiştir. ODS’lerin kullanımının aşamalarının sona ermesi Protokol nezdinde 10 yıllık bir süreç olarak görünmesine rağmen, Türkiye Hükümeti, bu maddelerin kullanımın aşamalı olarak sona erdirilmesi için hızlandırılmış bir programın uygulanmasını öngörmüştür. Buzdolaplarını ve diğer eşyaları şarj etmek için kullanılan ODS’lerin kullanımı 2007 yılına kadar aşamalı olarak ortadan kaldırılacaktır. ODS kullanımını sona erdirmek için Türkiye hükümeti belirli politikalar ve düzenleyici önlemler içeren bir yasal düzenleme çerçevesi geliştirmiştir. Teknoloji Geliştirme Vakfına (TTGV), tüm ODS sektörlerindeki ODS kullanımının sona erdirilmesi için yatırım projelerinin tanımlanması ve hazırlanması sorumluluğu verilmiştir.

PROJE HEDEFİ: Projenin hedefi, protokol koşulları uyarınca Türkiye’de ODS olmayan teknolojilerin kullanımının benimsenmesi ile Türkiye’de ODS kullanan sanayilerin, ODS kullanımlarının etkin bir şekilde azaltılarak sona erdirilmesi için Türkiye Hükümetine destek sağlanmadır. Politik ve düzenleyici önlemler de ilk PODS projesi adı altında Kabul edilen önlemler gibi gözlemlenecektir.

PROJE AÇIKLAMASI: Proje, ODS olmayan teknolojilerin kullanımının tüm sektörlerdeki girişimler tarafından benimsenmesi için finansal destek sağlayacaktır. Uygun yatırım harcamaları ve tekrar tekrar oluşan masraflar devam etmekte olan Montreal Protokolü İdari Komitesi (MPEC) yönergeleri uyarınca finanse edilmektedir. Fon desteği, sponsor olan işletmelerin Türkiye’deki mülkiyet oranlarıyla belirlenmektedir ve MPEC yönergelerine göre eğer varsa Madde 5’te yer almayan ülkelere yapılan ihracatların oranlarına göre azalarak ayarlanacaktır. TTGV şu anda Türkiye Hükümeti için soğutma projesi ile ilgili sektörel uygulamayı yapmakta, halon banka projesi, metal bromür projesi, çözücü sektörü projesi ve kurumsal güçlendirme projesini yürütmektedir.

UYGULAMA ve TAKİP: ODS olmayan maddelerin kullanımına geçiş yapacak olan özel sektör işletmeleri diğer yatırımların (yan projeler) uygulamaya konulmasından sorumludurlar. TTGV, finansal aracı olarak görev yapmaktadırlar ve yan projelerin denetlenmesi, değerlendirilmesi ve hazırlanmasından da sorumludurlar. Çevre Bakanlığı ODS kullanımının aşamalı olarak azaltılması ve sona erdirilmesi için alınması gereken politik ve düzenleyici önlemleri geliştirmekte ve diğer ilgili yasaların yürürlüğe konulmasını sağlamaktadırlar.

FAYDALAR: Bu projenin temel faydaları, üretim esnasında ODS’nin kullanımının aşamalı olarak hızlı bir şekilde kaldırılması, bakım prosedürleri esnasında ODS sızıntısının ortadan kaldırılması ve tarımsal üretim ve işleme esnasında (Metil Bromür kullanımı durumunda) kullanımının durdurulmasıdır. Buna ek olarak, proje, ODS bazlı teknolojilerin kullanımımın yasaklanma kanunu yürürlüğe girdiği için Türkiye’nin ihracat yapabilme kapasitesini arttırmasını sağlayacaktır.

PROJE DURUMU: Şu ana kadar TTGV, 36 adet ODS aşamalı kullanımı durdurma projesine destek olmuştur ve bu projelerden 4’ü PODS-I adı altındadır ve 5,4 milyon dolar tutarındadırlar ve bu projelerden 32’si ise PODS-II adı altındadır ve toplam 15,7 milyon dolar tutarındadır. Projelerin toplamı ise 21,1 milyon dolara ulaşmaktadır. Bu projelerden 31’I tamamlanmış 5 tanesinin uygulaması ise sürdürülmektedir. Sektörel açıdan dağılımlara baktığımızda ise projelerin 29 soğutma, 2 köpük, 1 Metil Bromür, 2 çözücü ve 1 de halon’dan oluştuğunu görmekteyiz. Bunların temel amacı özellikle küçük ölçekli işletmelerde yeni teknolojilere geçişin uygulamalı olarak gösterilmedir. Bu projelerden elde edilen deneyim, küçük ölçekli köpük sektörleri ve çözücü sektörlerindeki projelerin bir şemsiye altında toplanarak yürütülmesi esnasında PODS-II adı altında kullanılmaktadır. Bu projelerden bir tanesi, “Soğutma ODS Aşamalı tamamlama Sektör Planı” gelecekteki aşamalı olarak sona erdirilme projelerinin başarılı olması için çok büyük önem taşıyacak ve bir seri performans bazlı yıllık taksitlerle uygulamaya konulacak olup toplam 9 milyon dolarlık bir bütçe olan soğutma sektörünün nihai dönüştürme projesini kapsamaktadır.

PROJE DOKÜMANLARI için buraya tıklayınız. (Proje dokümanları İngilizce'dir.)