PROJE ÖZETİ   

ARKA PLAN: Türkiye Elektrik sektörünü yeniden yapılandırma sürecindedir. Bu sürecin bir parçası olarak Hükümet, bir enerji düzenleyicisinin (EPDK) oluşturulmasını ve TEAŞ’ın, bir üretici şirket (EÜAŞ), bir iletim şirketi (TEİAŞ) ve bir de ticaret şirketi (TETAŞ) olmak üzere üçe bölünmesini öngören yeni bir Elektrik Piyasa Kanunu çıkarmıştır. Rekabetçi bir elektrik piyasası oluşturulmaktadır. Buna ek olarak Hükümet, iletim sistemi hariç olmak üzere,  devlete ait pek çok termal üretim şirketi ile ülkenin elektrik dağıtım varlıklarının çoğunu özelleştirmeyi planlamaktadır. Bu üretim ve dağıtımın varlıklarının özelleştirilmesini içeren yeni yapılanmanın halihazırdaki devlet sisteminden daha etkin olması, uzun vadede daha düşük fiyatlara yol açması ve hükümetin daha fazla koşullu yükümlülük altına girmesine engel olması beklenmektedir.

Proje, 2002 yılının ilk çeyreğinde, başlangıçta borçlanan konumunda olan TEAŞ’ın bölünmesini yansıtacak şekilde yeniden yapılandırılmıştır. Önceleri TEAŞ’a verilecek olan 270 Milyon USD tutarındaki orijinal kredi, 250 milyon ABD doları TEİAŞ’a ve 20 Milyon ABD doları da Devlete verilmek üzere ikiye bölünmüştür.

PROJE HEDEFİ: Yeniden yapılandırılan proje, ulusal iletim şirketinin (TEİAŞ) oluşturulması ve teşkilatlandırılmasında yardımcı olunması ve bu şirkete yatırım fonlarının sağlanması için tasarlanmıştır. Proje özellikle yeni şirketin teşkilatlandırılması ve bu şirketin bir sistem operatörü olarak rolünün geliştirilmesi, ayrıca bir yüksek gerilim iletim şebekesinin inşa edilmesinde yardımcı olacak danışmanlık hizmetlerine finansman sağlamaktadır. Devlete sağlanacak 20 milyon USD tutarındaki kredi ise, piyasa düzenleyicisi (EPDK) ve TEİAŞ’a sağlanan kredi kapsamında yer almayan diğer sektör kuruluşları TETAŞ ve TEDAŞ için fon sağlamak da dahil olmak üzere, yeni elektrik piyasasının kurulmasında yardımcı olmak üzere planlanmıştır.

PROJE AÇIKLAMASI: TEİAŞ kredisi, bağımsız bir iletim şirketinin kurulmasında yararlanılacak danışmanlık hizmetleri için fon sağlamaktadır. Ayrıca, 380 KV ve 154 KV iletim hatları ve alt istasyonların sağlanması ve tesis edilmesi ile bir yük dağıtımı modernizasyon sisteminin uygulanmasını finanse edecektir. Devlete sağlanan kredi ise EPDK’nın kurulmasında, TEDAŞ’ın yeniden yapılandırılmasında ve TETAŞ’a destek sağlanmasında yardımcı olacak teknik desteğin finanse edilmesi için kullanılacaktır.

UYGULAMA ve TAKİP: Projenin TEİAŞ’la ilgili olan kısmı TEİAŞ’ın Proje Uygulama Birimi tarafından uygulanmaktadır. Devletle ilgili olan kısmı ise EPDK bünyesinde yer alan Proje Koordinasyon Birimi tarafından yürütülmektedir. Proje Dünya Bankası, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığınca izlenmektedir.

FAYDALAR: Projenin sağlayacağı en önemli ekonomik yararlar:

1) yeniden yapılandırılan elektrik sektörünün etkinliğinin artması;
2) Hazinenin koşullu yükümlülükler altına girmeye devam etmesinin engellenmesi; ve
3) iletim kapasitesinin iyileştirilmesi ve bunun sonucunda da iletim kaçaklarının azaltılması ve elektrik arzının güvenilirliğinin arttırılması olacaktır.

PROJE DURUMU: Rekabetçi bir elektrik piyasasının oluşturulmasında, planlanan programa göre bir gecikme yaşanmış ancak halihazırda tekrar ilerleme kaydedilmeye başlanmıştır. Proje kapsamındaki tüm paketlerin tedarik edilmesi süreci neredeyse tamamlanmış ve TEİAŞ, iletim hatlarının tamamlanmasına olanak tanınması amacıyla kredi kapanış tarihinin 31 Aralık 2007’ye uzatılmasını talep etmiştir. İstimlak ve müteahhit firmaların yeterliliği ile ilgili tüm sorunların çözümlenmesinin ardından, iki tanesi hariç tüm iletim hatları ile ilgili faaliyetler yolunda gitmektedir. Özellikle, müteahhit firmalarla ilgili sorunların Haziran 2006’da düzeltilecek olması nedeniyle, kalan iki hattın tamamlanmasında gecikme yaşanması beklenmektedir. Bu iki hat ile ilgili sorunlar çözümlendiğinde, Dünya Bankası uzatma talebini değerlendirmeye alacaktır.

PROJE DOKÜMANLARI   için buraya tıklayınız. (Proje dokümanları İngilizce'dir.)