ARKA PLAN: Kuş Gribinin (Avian Influenza – AI) önlenmesi, salgına karşı hazırlıklı olunması, planlama yapılması, müdahale edilmesi ve salgının kontrol altına alınmasını destekleyen proje faaliyetlerinin kayda değer ölçüde olumsuz çevresel etkiler yaratması beklenmemekte, bu faaliyetler, çevre ve insan sağlığı açısından, AI virüsünün kontrol beklenmedik bir şekilde yayılması ve atık yönetiminden kaynaklanacak orta düzeyde risk içermektedir. Genel anlamda, tesislere, ekipmana ve veterinerlik ve halk sağlığı personeline verilecek eğitimlere ve laboratuarlara yapılacak yatırımlar, Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (OIE) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından geliştirilen standartların karşılanmasını sağlamak suretiyle mevcut kuş gribi ile mücadelenin ve test usullerinin etkililiğini arttıracaktır. Bu da çevresel tedbirlerin AI salgınının ortaya çıktığı dönemlerde hayvanların ortadan kaldırılması ve imha edilmesi protokol ve prosedürlerine dahil edilmesi ile desteklenecektir.
PROJENIN HEDEFİ: Projenin genel kalkınma hedefi, Kuş Gribi ve Evrensel İnsan Salgını ile yerel tavukçuluktaki diğer zoonozların (hayvan besleme ve beslenmesinden kaynaklanan hastalıklar) Türkiye’deki insanlar ve tavukçuluk sanayisi için oluşturduğu tehdidin en aza indirilmesi ve insanlarda evrensel grip salgınlarına ve diğer bulaşıcı hastalıklarla ilgili acil durumlara karşı hazırlıklı olunması, bu tür salgınların kontrol altına alınması ve bunlara müdahale edilmesidir. Bunların başarılabilmesi için, proje üç alanda destek sağlayacaktır: i) önleme; ii) hazırlıklı olma ve planlama yapma; ve iii) cevap verme ve kontrol altına alma. Bu amaçlara ulaşılması Türkiye’de hastalığın oluşturduğu yükün ve verim kaybının azaltılmasına, Kuş Gribi ve Evrensel İnsan Salgınının bölgesel yayılımının sınırlandırılmasına ve ulusal, bölgesel ve küresel seviyelerde ekonomik ve sosyal beklentilerin yükseltilmesine katkıda bulunacaktır.
PROJE AÇIKLAMASI: Proje şu üç bileşenden oluşmaktadır: i) Hayvan Sağlığı, ii) İnsan Sağlığı, ve iii) Halkın Bilinçlendirilmesi ve Koordinasyon Desteği:
I. Hayvan Sağlığı Bileşeni: Proje, kısa, orta ve uzun vadedeki ihtiyaçların karşılanması için, kuş gribi ve evrensel insan virüsü salgınının önlenmesinden kontrol altına alınması ve kökünün kazınmasına kadar, (veterinerlik hizmetlerinin hızlı bir değerlendirmesi ile son zamanlarda gerçekleştirilen tavukçuluk sektörü ile ilgili değerlendirmeler de dahil olmak üzere) Türkiye’deki özel durumlar, kısıtlamalar ve olanakların değerlendirilmesine dayanan çeşitli faaliyetleri destekleyecektir. Bu faaliyetler toplam değeri 30,86 milyon Amerikan doları olan üç ana ve yedi alt bileşen kapsamında aşağıda açıklanmıştır:
A. Ulusal Politika Çerçevesi ve Ulusal bir Strateji Geliştirilmesi Alt Bileşeni
B. Hastalık Gözetiminin Güçlendirilmesi ve Tanısal Kapasite Alt Bileşeni
C. Salgının Kontrol Altına Alınması Planı
II. İnsan Sağlığı Bileşeni: Halk sağlığı alanında, kısa ve uzun vadeli önlemlerin alınmasına ve ikisinin arasında uygun bir denge oluşturulmasına ihtiyaç vardır. Krizle mücadele edilmesi amacıyla acil önlemler alınabilir ancak temel halk sağlığı işlevleri ile ilgili sisteme dayalı sorunlar göz önüne alındığında daha uzun vadeli bir gündem de bulunmaktadır. Bu nedenle, hem kısa, hem de uzun vadede gerçekleştirilecek çalışmalar birbirine paralel bir şekilde yürütülmeli ve kısa dönemde gerçekleştirilecek müdahalelerin teklif edilen daha uzun vadeli müdahalelerle tutarlı olması ve bunlara katkıda bulunmasını sağlamaya çalışılmalıdır. Her iki durumda da önceliklerin belirlenmesi son derece önemlidir.
Etkili bir ulusal sağlık tepkisinin oluşturulması, buna olanak tanıyacak bir ortamı ve kanıtlanmış müdahale yöntemlerini ülke genelinde hızlı bir şekilde uygulamak için ihtiyaç duyulan kaynakları gerekli kılacaktır. Bu nedenle, Proje, küresel stratejik planın bir parçası olarak düşünülen bazı unsurların faaliyete geçirilmesine yardımcı olacak ve müdahalelerin hızla yaygınlaştırılmasını ve yoğunlaştırılmasını sağlayacaktır. Evrensel bir grip virüsü salgını bir kez ortaya çıkarsa, bunun küresel anlamda yayılmasının önlenmesinin mümkün olamayacağı gerçeğinden hareketle, burada böyle bir salgının etkisinin azaltılması üzerinde durulacaktır. Bu amaca ulaşmada çeşitli araçların yardımı olacaktır:
(i) yıl boyunca gözetim;
(ii) etkili ve hassas tanı yöntemleri;
(iii) sosyal uzaklaştırma müdahaleleri;
(iv) aşılar (bulunduğu zaman);
(v) anti-viral ilaçlar; ve
(vi) güçlendirilmiş medikal hizmetler.
Proje kapsamında desteklenen müdahale yöntemleri Türkiye’nin salgın hastalıklar ve programlarla ilgili ihtiyaçlarına ve bunların karşılanması için iyi değerlendirilmiş seçeneklere dayandırılacaktır. Müdahale yöntemleri toplam 20,84 milyon Amerikan doları değerinde üç alt bileşen altında gruplandırılacaktır.
A. Halk Sağlığı Programı Planlama ve Koordinasyon
B. Ulusal Halk Sağlığı Gözetim Sistemlerinin Güçlendirilmesi
C. Sağlık Sistemi Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesi
III. Halkın Bilinçlendirilmesi ve Koordinasyon Desteği bileşeni: Bu bileşen paydaşlar ve yararlananlar için stratejik iletişim faaliyetlerini destekleyecektir. Benzer şekilde, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının düzenleyici çerçevesi ve beklenmedik durumların olasılık planları ve Sağlık Bakanlığının Ulusal Grip Salgını Faaliyet Planı arasındaki koordinasyonun iyileştirilmesi için kaynak tahsisi yapılacaktır.
A. Bilgi ve İletişim Hizmetleri aracılığıyla Halkın Bilinçlendirilmesi
B. Koordinasyon Desteği
UYGULAMA ve TAKİP: Proje, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının mevcut proje uygulama birimlerince yürütülecektir. Ancak, halkın bilgilendirilmesi ve proje koordinasyonu düzenlemeleri mevcut Türkiye Zoonoz Milli Komitesince (TZMK) denetlenecektir. Bu Komite, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının ortaklığı ile acil zoonotik durumlarla başa çıkılması amacıyla kurulmuş olup, Proje uygulaması için genel politika ve kılavuz kurallar sağlayacaktır. Komite Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve diğer ilgili bakanlıkların, kuruluşların ve akademik kurumların temsilcilerinden oluşmaktadır. Bu Komite, yıllık çalışma planlarını gözden geçirecek ve ilgili kurumlar ile uluslararası ortaklar arasında koordinasyon ve bağlantı sağlayacaktır.
Banka’nın Türkiye’de hem tarım hem de sağlık sektörü projelerini finanse etmesi nedeniyle, itibari tedarik ve mali yönetim görevleri, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı (Tarımsal Reform Uygulama Projesi Merkezi Yürütme Birimi) ve Sağlık Bakanlığının (Sağlık Geçiş Projesi Uygulama Birimi) mevcut proje uygulama birimlerinin sorumluluğunda olacaktır. (Bu itibari görevler için gerekli görülmesi halinde, Tarımsal Reform Uygulama Projesi Merkezi Yürütme Birimi ve Sağlık Geçiş Projesi Uygulama Birimine ek personel alınacaktır.) Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığından birer kıdemli personel, kendi bakanlıklarının proje faaliyetlerinin uygulanmasını yönetmekten ve Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının Tarımsal Reform Uygulama Projesi Merkezi Yürütme Birimi ve Sağlık Bakanlığının Sağlık Geçiş Projesi Uygulama Birimi ile irtibat kurulmasından sorumlu Proje koordinatörleri olarak görevlendirilecektir. Bu Proje Koordinatörleri TZMK’ne raporlar sunacak ve TZMK toplantılarına gözlemci olarak davet edilecektir. Ayrıca TZMK’nin halkın bilgilendirilmesi çalışmalarının desteklenmesi amacıyla Komiteye bir Halkı Bilgilendirme ve İletişim Uzmanı (danışman) yardımcı olacaktır.
Yerel düzeyde uygulama, doğrudan, Tarım ve Sağlık Bakanlıklarının ilgili İl Müdürlüklerinin sorumluluğu altında olacaktır. Salgın zamanlarında, il valisi sektörler arası faaliyetlerin uygulanmasında rehberlik edecek ve gerektiğinde, sektörler arası koordinasyonun sağlanması amacıyla yerel hastalık kriz merkezleri oluşturacaktır.
Proje ile ilgili İzleme ve Değerlendirme (İ&D) faaliyetleri, her iki bakanlığın bölüm personelinin de katılımıyla, Tarımsal Reform Uygulama Projesi Merkezi Yürütme Birimi ve Sağlık Geçiş Projesi Uygulama Biriminin sorumluluğunda olacaktır. Bu iki uygulama birimi, kendi içlerinde bir İ&D kapasitesi oluşturmuş olmakla birlikte, İ&D konusunda bazı ayrıntılı araştırmalar için dışarıdan hizmet alımı yapılabilecektir. Projede kaydedilen ilerlemelerin izlenmesi ve hedeflere ulaşılması, çeşitli proje uygulama faaliyetlerinin sürekli ve sistematik bir şekilde gözden geçirilmesini gerektirecektir. İ&D faaliyetlerinin amacı:
(i) girdi, çıktı ve sonuç göstergelerinin ölçülmesi;
(ii) sonuçlara ulaşılması ve hükümete ve Banka’ya rapor verilmesinin kolaylaştırılması amacıyla kaydedilen ilerlemelere ilişkin düzenli bilgi sağlanması
(iii) gerekli düzeltmelerin yapılabilmesi için, hem hükümet hem de Banka’daki yöneticilerin uygulama ile ilgili gerçekleşen ya da potansiyel sorunlar konusunda uyarılması;
(iv) ilgili paydaşların beklendiği ve projede planlandığı şekilde tepki verip vermediklerinin belirlenmesi; ve
(v) koordinasyon ve yürütme birimlerinin performanslarını yansıtmaları ve iyileştirmelerine olanak tanıyacak bir sürecin geliştirilmesidir.
FAYDALAR: Proje herhangi bir evrensel salgına karşı, karantina, büyük gruplar halinde bir araya gelme yasakları ve seyahat kısıtlamaları gibi politik ve sosyal açıdan ihtilaf yaratabilecek anında tepki uygulamalarını –klasik “sosyal uzaklaştırma önlemleri”– destekleyecektir. Bu da farklı paydaşlar arasında iyi planlanmış bir iletişim stratejisi tarafından desteklenen diyalog ve uzlaşmalara ihtiyaç duyulduğu anlamına gelmektedir. Evrensel bir grup salgını gibi bulaşıcı hastalıkların önlenmesi ve kontrol edilmesi konusunda, ortaya çıkacağına kuşku bulunmayan ihtilaflarla başa çıkılabilmesi için, politik açıdan yüksek seviyede kararlılık gösterilmesine gerek duyulacaktır. Büyük ölçüde kamu sektörünün kapasitesinin arttırılması ve yerli tavukçulukta kuş gribi salgınlarıyla mücadele etme konusunda hazırlıklı olunmasına odaklanmış olmaları nedeniyle, Kuş Gribi projeleri kapsamında gerçekleştirilecek faaliyetlerin, Türkiye’deki tavukçuluk sektörü için kayda değer düzeyde olumlu etki yaratması beklenmektedir. Bu da çevresel tedbirlerin Kuş Gribi salgınının ortaya çıktığı dönemlerde hayvanların ortadan kaldırılması ve imha edilmesi protokol ve prosedürlerine dahil edilmesi ile desteklenecektir. Ayrıca, proje desteklerinin kullanımıyla tavukçuluk sektörünün yeniden yapılandırılması da sağlanacaktır.
PROJE STATÜSÜ: Kredi Haziran 2006’da geçerlilik kazanacaktır. Tedarik faaliyetleri, laboratuar ekipmanları, danışmanlık faaliyetleri ve eğitim gereksinimleri için taslak ihale belgelerinin hazırlanması ile başlayacaktır.
PROJE DOKÜMANLARINA ulaşmak için lütfen buraya tıklayınız. Proje dokümanları İngilizce'dir.