Doing Business 2009 (İş Yapma Kolaylığı 2009)'da Türkiye

Ayrıca şurada da bulunmaktadır: English

Türkiye, Dünya Bankası Grubu’nun 181 ülkeyi kapsayan İş Yapma Kolaylığı sıralamasında bir sıra yükselerek, geçtiğimiz yıl bulunduğu 60. sıradan 59. sıraya yükseldi. Türkiye önceki yıl 34 sıra birden yükselmişti.

Son iki İş Yapma Kolaylığı raporunda Türkiye’nin düzenleyici ortamı daha da etkinleştirmeye ve düzenlemenin ekonomik faaliyetler üzerindeki yükünü azaltmaya yönelik önlemler uyguladığı ve bunun da yatırım ortamının iyileştirilmesi ve özel sektör büyümesi istihdam artışının sürdürülmesi bakımından oldukça önemli olduğu belirtilmektedir.   

Özellikle, raporlarda aşağıdaki alanlarda ilerleme kaydedildiği bildirilmektedir: yatırımcıların korunması (ilgili taraf işlemlerinin açıklığının arttırılması); vergi ödeme (kurumlar vergisi kesintileri; e-beyanname uygulamasının getirilmesi; ve ayrıntılı vergilerin sadeleştirilmesi); ve sınır ötesi ticaret yapma (elektronik gümrük işlemlerinin uygulamaya konulması; ve sınır işbirliği anlaşmalarının imzalanması). Ayrıca, kısa bir süre önce uygulamaya konulan işgücü piyasası reformları (ücret dışı işgücü maliyetlerindeki indirimler), 2008 yılına ait işe alma güçlüğü endeksinde (işçi istihdamı göstergesinin bir parçası) önemli iyileşmeler sağlamıştır ve bir önceki rapordaki yüzde 56 seviyesinden yüzde 44’e inmiştir.

Raporda ayrıca gelecekteki reformların özellikle önem kazanacağı politika alanlarına da ışık tutulmuştur.  Özellikle, Türkiye’deki işletmeler izin ve ruhsat alma, işçi istihdamı ve işyeri kapatma gibi konularda ciddi tahditlerle karşılaşmaya devam edecektir. Örneğin, Türkiye’de bir çalışma ruhsatı almak 188 gün ve 25 prosedürün tamamlanmasını gerektirmektedir; benzer şekilde işten çıkarma maliyetleri de istisnai düzeyde yüksektir -95 haftalık maaşa denk gelmektedir; son olarak, piyasadan çıkış da benzer ülkeler ile karşılaştırıldığında daha uzun sürmekte ve kurtarma oranı daha düşük kalmaktadır. Bu alanlardaki  düzenleme yükünün, Türkiye’deki yüksek kayıtdışılık seviyesinde bir rol oynadığı muhtemel görülmektedir. Kayıtdışı olarak faaliyet gösteren şirketler genellikle daha yavaş büyümektedir, krediye erişimleri  daha zayıftır ve daha az işçi çalıştırmaktadır —ayrıca çalışanları da kanunların koruması altında değildir.

Türkiye Hükümeti, şirketlerin büyümesi ve istihdam yaratılması önündeki iş ortamı ile ilgili tahditlerin ortadan kaldırılması için bazı çalışmalar yapmaktadır. Bu alanda atılacak kilit adımlar arasında; ruhsatlandırma maliyetlerinin azaltılmasına ve işgücü piyasasının daha esnek hale getirilmesine yönelik önlemlerin uygulanması, ve yeni Türk Ticaret Kanunu’nun kabul edilmesi yer almaktadır. Dünya Bankası, Türkiye ile olan Ülke Ortaklık Stratejisi kapsamında, yetkililer ile bu konularda yakın bir şekilde çalışmaktadır. Örneğin, Banka Rekabet ve İstihdamı Geliştirme Kredisi (CEPDL) serisi yoluyla bu reformlara destek vermekte, ve aynı zamanda ihracatçılara ve küçük ve orta büyüklükteki işletmelere krediler yoluyla finansman sağlamaktadır.   

Dünya Bankası Grubu’nun yıllık olarak yayınlanan İş Yapma Kolaylığı raporunun 2009 yılında altıncısı yayınlanmıştır. Bu raporlarda düzenleyici çerçevelerin iş faaliyetlerini geliştirmedeki veya sınırlamadaki rolleri değerlendirilmektedir. Raporda, ekonomik büyüme ve istihdamın arttırılması için güçlü bir özel sektör iş ortamının önemi vurgulanmaktadır. İş Yapma Kolaylığı raporunun başlıca amaçları; politika yapıcılara ve özel sektör paydaşlarına bir uluslararası karşılaştırma  hizmeti sunmak; reformların tasarımı için motivasyon ve bilgi girdisi sağlamak; özel sektör gelişimi kuramına ve uzmanların ve uygulayıcıların bu konudaki anlayışlarına katkıda bulunmak; ve kalkınmanın etkililiği ile ilgili uluslararası girişimleri zenginleştirmektir.

İş Yapma Kolaylığı raporu, 10 kilit alandaki göstergelere dayalı olarak düzenlemelerin etkisi ile ilgili nicel ölçüler ortaya koymaktadır: işyeri açma, inşaat ruhsatı alma, işçi istihdam etme, mülkiyet devri, kredi alma, yatırımcıları koruma, vergi ödeme, sınır ötesi ticaret yapma, sözleşme uygulama, ve işyeri kapatma. Bu göstergeler bakımından sergilenen performans esas alınarak, ülkeler düzenleyici ortamlarının kalitesi bakımından sıralanmakta ve son yıl içerisinde en iyi reform performansı gösterenler tespit edilmektedir.


Basin Bildirisine geri dön




Permanent URL for this page: http://go.worldbank.org/16EN5Z4HU0