Dünya Bankası Kamuoyunun Bilgiye Erişimini Genişletti

 

  • Banka’nın yeni Bilgiye Erişim politikası 1 Temmuz 2010’da yürürlüğe girerek binlerce dokümanı ilk kez kamuoyunun erişimine açtı.
  • Bilgi talepleri Banka tarafından reddedildiğinde politikanın ihlal edildiği iddiası ile yapılan temyiz başvurularını değerlendirmek üzere üç üyeden oluşan bir bağımsız panel oluşturuldu.
  • Daha fazla şeffaflık kalkınma sonuçlarını iyileştirecek ve kamuoyunun ve ilgili paydaşların Banka’nın çalışmalarını daha iyi izlemesine olanak tanıyacaktır.

1 Temmuz 2010—Bugün Dünya Bankası’nın yeni Bilgiye Erişim politikası yürürlüğe girdi ve özellikle Kurul işlemleri ve uygulanmakta olan projeler hakkında olmak üzere eskiden olduğundan daha fazla bilgi kamuoyuna açık hale geldi.

İcra Direktörleri Kurulu tarafından Kasım 2009’da onaylanan politika Banka için büyük bir değişimi temsil etmektedir ve kalkınma topluluğu içinde şimdiden uluslararası kuruluşlar için yeni bir standart belirleyen temel bir yaklaşım değişimi olarak kabul edilmiştir. Yeni politika büyük ölçüde Hindistan ve Amerika Birleşik Devletleri’nde kabul edilen bilgi edinme kanunlarına dayanmaktadır.

Dünya Bankası Başkanı Robert B. Zoellick, yeni politika ile ilgili olarak "Bu yeni politika, Banka’nın bilgilerin açıklanması, şeffaflık, bilginin paylaşılması ve hesap verebilirlik konularındaki yaklaşımında büyük bir değişimi teşkil etmektedir. Kamuoyu artık özellikle hazırlık ve uygulama aşamasındaki projeler ve Kurul işlemleri hakkındaki bilgiler olmak üzere eskiden olduğundan çok daha çeşitli bilgilere erişebilecektir.” dedi.

Halihazırda devam etmekte olan bir dizi reform ile birlikte –gelişmekte olan ülkelerin İcra Direktörleri Kurulu’ndaki oy hakkının arttırılmasından Açık Veri Girişimi yoluyla kalkınma verilerine serbest erişim sağlanmasına kadar– yeni politika Banka’nın operasyonlarını daha açık, şeffaf ve hesap verebilir hale getirerek Banka’yı gelişmekte olan ülkeler, diğer uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları ile çok daha etkili bir ortak yapacaktır.

Yaklaşım Değişimi

Yeni politika kapsamında, Banka hangi bilgileri açıklayabileceğini belirten bir yaklaşımdan, sahip olduğu ve istisnalar listesinde açık bir şekilde belirtilmemiş olan tüm bilgileri kamuoyuna açıklayabileceği bir yaklaşıma geçmektedir. Örneğin proje geliştirme ve uygulama aşamalarında verilen kilit kararlar olmak üzere çok daha fazla bilgiye ulaşılabilecektir. Bunlar arasında Proje Kavram İncelemesi toplantılarında, proje denetleme misyonlarında ve dönem ortası proje gözden geçirmelerinde alınan kararlar yer alacaktır.

Daha fazla şeffaflık ve hesap verebilirlik Banka tarafından desteklenen projelerin daha fazla izlenebilmesine olanak tanıyacak ve böylelikle daha iyi kalkınma sonuçları sağlayacaktır. Ayrıca, Bilgiye Erişim politikası bilgileri genel kamuoyu tarafından daha fazla erişilebilir kılacak ve kamu kaynaklarının kullanımının daha iyi bir şekilde takip edilebilmesi için bir fırsat sunacaktır.

İstisnalar listesinde yer alan bilgi türleri arasında kişisel bilgiler; İcra Direktörlüklerinin haberleşmeleri; Etik Komitesi’nin işlemleri; avukat-müvekkil gizliliğine tabi bilgiler; güvenlik ve emniyeti tehlikeye atacak bilgiler; üye devletlerce veya üçüncü taraflarca gizli olarak sağlanan bilgiler; kurumsal idari hususlar; görüşmelere ilişkin bilgiler; finansal bilgiler; farklı açıklama rejimleri kapsamında (örneğin; Bağımsız Değerlendirme Grubu, Teftiş Paneli ve Bütünlük Başkan Yardımcılığı) kısıtlanan bilgiler ve diğer soruşturma bilgileri yer almaktadır.

Binlerce Belgeye Ulaşılabilir

Banka halihazırda geçmişe ait 17.000’den fazla belgeyi arşivlerinden çıkarmıştır ve bunlara Banka’nın web sitesinde ulaşılabilir. Bu materyaller arasında, 1 Temmuz 2005 öncesine ait ekonomik ve sektör çalışmaları ile ilgili nihai belgeler, sektör raporları, uygulama tamamlama raporları ve proje tamamlama raporları, personel değerlendirme raporları, teknik ekler ve ülke yardım stratejileri ile 1 Temmuz 1990 öncesine ait Başkan raporları ve memorandumları yer almaktadır.

Banka bilgilerinin çoğuna Banka’nın web sitesinden ve tüm dünyadaki 100’den fazla Kamuoyu Bilgilendirme Merkezi’nden ulaşılabilir. Web sitesinden kolaylıkla ulaşılamayan bilgiler için, ilgilenen kişiler ve paydaşlar www.worldbank.org/wbaccess adresinden bilgi taleplerini sunabilirler. Bu site, her bir talebe otomatik olarak bir vaka numarası tayin edecek ve bu talepleri cevap için ilgili birime yönlendirecek yeni bir takip sistemine bağlantı sağlamaktadır.

Yeni sistem kapsamında, Banka bir talep aldığında beş iş günü içerisinde ilgili talebi aldığını bildirecek ve 20 iş günü içerisinde normal olarak kapsamlı bir cevap verecek veya sorgulamanın karmaşıklığına bağlı olarak talebin durumunu bildirecektir.

Yeni politika ayrıca bir talep sahibinin Banka’nın yeni politikaya göre kamuoyuna açık olması gereken bir bilgiye erişimi uygun olmayan veya makul olmayan bir şekilde reddettiğine veya talep edilen bilgilerin açıklığını kısıtlayan belirli politika istisnalarının üzerinde kamu yararlarının olduğuna inanması halinde temyiz başvurusunda bulunma hakkı tanımaktadır (bakınız metin kutusu).

Yeni politikanın hazırlanmasında, 33 ülkede ve Banka’nın web sitesi aracılığıyla gerçekleştirilen harici ve dahili istişarelerden yararlanılmıştır. Üye ülkelerin, sivil toplum kuruluşlarının, akademisyenlerin, parlamenterlerin, medyanın, özel sektörün, uluslararası kuruluşların, donör kuruluşların ve Banka personelinin görüşlerini yansıtmaktadır.

Bilgiye Erişim Temyiz Paneli Oluşturuldu

Yeni “Bilgiye Erişim Politikası” kapsamında, Banka üç üyeli bağımsız bir Bilgiye Erişim Temyiz Kurulu oluşturdu. Kurul, tarafların bilgi edinme taleplerinin Banka tarafından reddedilmesi halinde temyiz başvurusunda bulunmasını sağlayan süreçte kritik bir rol oynamaktadır.

Kurul, Banka’nın yeni politikaya göre kamuoyuna açık olması gereken bir bilgiye erişimi uygun olmayan veya makul olmayan bir şekilde reddettiği iddiasına ilişkin temyiz sürecinde ikinci ve son merci olarak görev yapacaktır.

İki yıllık görevlendirmeleri 1 Temmuz 2010’da başlayan Temyiz Kurulu üyeleri Wajahat Habibullah, Daniel J. Metcalfe ve Olivier Schrameck’tir.

Habibullah şu anda Hindistan Merkezi Bilgi Komisyonu’nda Baş Bilgi Komiseri olarak görev yapmaktadır ve bilgiye erişim alanında deneyimli bir uzmandır.

Metcalfe şu anda American University Washington College of Law’da Misafir Profesör olarak görev yapmaktadır. Bilgi edinme özgürlüğü ile ilgili konularda hem kamu alanında hem de hukuk alanında uzmanlığa sahiptir. Metcalfe, kurulduğu 1981 yılından kamu hizmetinden emekli olduğu 2007 yılına kadar ABD Adalet Bakanlığı Bilgi ve Gizlilik Ofisi’nde görev yapmıştır. Halihazırda devletin açıklığı ve devlet sırları ile ilgili çalışmalar yapmak için başlatılan tarafsız bir akademik proje olan “Devlet Sırları İşbirliği” projesinin İcra Direktörü’dür.

Schrameck şu anda Conseil d’Etat’ın Raporlar ve Etütler Bölümü’nün başkanıdır ve Fransa’nın Danıştayı olan Yüksek İdare Mahkemesi’nde yargıç olarak görev yapmaktadır. Kanun hazırlama, kamu hukuku (anayasa ve idari hukuk), sivil özgürlükler ve insan hakları ile ilgili konularda tanınmış bir uzmandır.




Permanent URL for this page: http://go.worldbank.org/BYOLV5U6T0